بررسي نقش زيباسازي و ارتقا كيفيت محيط بر سرزندگي شهري؛ نمونه موردي: باغ شهر تاريخي مراغه

Investigation of Beautification and Improvement of Environmental Quality Effect on the Urban Vitality, Case Study: Maragheh Historical Garden City

احساس آرامش خاطر، نشاط و وجود حس سرزندگي يكي از نيازهاي روحي انسان و مهم‌ترين شاخص كيفيت فضاست. انبوهي از فضاهاي دل مرده، سرد و بي‌روح در شهرها تحت تاثير ناهمگوني و آلودگي‌هاي بصري مشاهده مي‌شود كه به دور از هر گونه زيبايي و مطلوبيت، هيچ‌گونه معنا، مفهوم و عملكردي را القا نمي‌كنند. امروزه سيما و منظر شهرها تحت تاثير اين اغتشاشات بصري، چهره‌اي ناخوشايند و نامطلوب يافته‌اند كه هيچ گونه جذابيت و زيبايي در آن‌ها وجود ندارد. اين پژوهش در راستاي بررسي نقش زيباسازي و ارتقا كيفيت‌محيط بر سرزندگي فضاي شهري شكل گرفته است. در چارچوب فرآيند طرح مباني نظري، مفاهيم زيباسازي، هنر شهري، ابعاد آلودگي بصري(رنگ، نور، ديداري، نمادي)؛ كيفيت و سرزندگي شهري تبيين و با ايجاد روابط علي و معلولي، مدل تحليلي پژوهش تدوين و در ادامه نمونه موردي (باغ شهر تاريخي مراغه)1 بررسي و محدوده مورد مطالعه انتخاب شد. پس از طرح پرسشنامه جهت بررسي اهداف، فرضيات و سوالات پژوهش و تجزيه و تحليل آن نتايج حاكي از وجود رابطه بين آلودگي‌بصري و سرزندگي شهري و هم چنين اثبات فرضيات تحقيق داشت و كيفيت محدوده مورد مطالعه با استفاده از نقشه‌هاي آماري مركز آمار ايران كمّي سازي شده و خروجي به صورت نقشه‌هاي GIS ارايه و بر مبناي اين نقشه‌ها محدوده مورد نظر جهت برنامه ريزي و سياست‌گذاري انتخاب گرديد. پس از جمع بندي نهايي مدل تحليلي سرزندگي بر اساس مولفه‌هاي آسايش بصري تدوين و پيشنهادات تحقيق در سه سطح خرد، ميانه و كلان به صورت طرح اهداف، راهبرد و سياست جهت ساماندهي آلودگي بصري و ارتقا كيفيت زيبايي شناسانه محيط و هم چنين ارتقا سرزندگي، مطرح و نمونه‌اي از پلان سياست‌گذاري در محدوده موردمطالعه ارايه شده است.