بررسي تأثير مؤلفه‌هاي اقتصاد دانش‌بنيان بر رشد اقتصادي ايران در سال‌هاي (1391-1354)

The impacts of knowledge-based economy’ components on economic growth in Iran (1975-2012)

با گسترش مفهوم سرمایه (شامل سرمایه فیزیكی و سرمایه انسانی)، عوامل مؤثر دیگری علاوه بر سرمایه فیزیكی و نیروی كار نیز در جریان رشد اقتصادی شناسایی شدند. یكی از این عوامل، بهره وری كل عوامل تولید است كه تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله دانش قرار می‌گیرد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر مؤلفه‌های اقتصاد دانش‌بنیان[1] بر رشد اقتصادی ایران طی دوره‌ 91-1354 می‌باشد. به این منظور، از روش اقتصاد سنجی خودتوضیح با وقفه‌های گسترده[2] استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد كه بین محورهای انگیزه اقتصادی و رژیم نهادی (صادرات كالا و خدمات)، زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و ارتباطات (تعداد خطوط تلفن ثابت به ازای هر هزار نفر)، نظام اختراع و نوآوری (واردات كالا و خدمات به‌عنوان نماینده سرریز تحقیق و توسعه خارجی) و رشد اقتصادی، ارتباط مثبت و معنادار، و میان نسبت هزینه‌های تحقیق و توسعه به تولید ناخالص داخلی با رشد اقتصادی (شاخص سرریز تحقیق و توسعه داخلی)، رابطه منفی و معنادار وجود دارد. لازم به ذكر است بین محور آموزش منابع انسانی (تعداد دانشجویان) و رشد اقتصادی، رابطه معناداری مشاهده نشد.  

With the expansion of the concept of capital including physical capital and human capital, the factors other than labor and physical capital were identified in explaining the economic growth. One of such factors is total factor productivity, which may influenced by knowledge. This study evaluates the knowledge-based economy factors affecting the economic growth in Iran during 1975-2012. To do this, the Autoregressive Distributed Lags (ARDL) method is used. The results indicate positive and statistically significant relationships among economic regime and institutional quality pillar (exports of goods and services), information and communication technology infrastructure pillar (number of fixed telephone lines per thousand persons), innovation pillar (imports of goods and services as a proxy for external R&D spillovers), and economic growth. The findings represent a negative and statistically significant relation between the ratio of R&D expenditure to GDP (internal R&D spillovers) and the economic growth. In addition, existence of a statistically significant relation between human capital stock /education Pillar (number of students) and economic growth is not confirmed.