برآمدن يك شهر اسلامي: مدارس و تبديل استانبول به كلان شهري اسلامي

نهاد مدرسه از طريق تثبيت و رونق بخشيدن به حيات آموزشي و مذهبي در شهر استانبول پس از فتح (857ق./1453م.)، در ارتقاي جايگاه شهر استانبول به كلان شهري اسلامي ـ عثماني نقش بي بديلي را ايفا كرد. اگرچه انتقال پايتخت عثماني به استانبول به وسيله محمد دوم (فاتح) صورت گرفت، اما تبديل آن به مركز آموزشي- مذهبي عثماني و كلان شهري اسلامي در دوره خود محمد فاتح، از طرق ديگر از جمله تاسيس جوامع و مدارس باشكوه ميسر گرديد. در سايه تاسيس و فعاليت تعداد قابل توجهي از مدارس و در راس آنها مدارسِ صحن (مدارس ثمانيه) و حضور استادان و طلبه هايي كه در اين مدارس تدريس و تحصيل مي كردند، حيات اسلام شريعتي و مدرسي در پايتخت و كلان شهر جديد عثماني شكل گرفت. به دنبال اين مهم، مدارس از دو منظرِ وجهه ظاهري شهر و تثبيت و رونق بخشيدن به حيات ديني و مذهبي در آن، در روند تبديل استانبول به كلان شهري اسلامي نقش بي بديل و مهمي را ايفا كردند.