بررسي نقش ملاعلي قوشچي در انتقال دانش از مدرسه سمرقند به امپراطوري عثماني

سياست گذاري علمي و نوع روابط حاكمان با يكديگر در پيشرفت و انتقال دانش و فرهنگ اثرگذار است. حكومت عثماني معمولاً با تيموريان روزگار را به صلح مي گذرانيد. اين موضوع موجب به وجود آمدن ارتباطات علمي و فرهنگي بين دو سرزمين تحت سيطره اين دو امپراطوري بود. تمركز اين مقاله بر روي نقش ملاعلي قوشچي در انتقال دانش ستاره شناسي و رياضيات از مدرسه سمرقند به مدارس عثماني است. نشان داده خواهد شد كه قوشچي چگونه با فروپاشي مدرسه و رصدخانه سمرقند پس از مرگ بنيان گذار آن يعني الغ بيگ حجم عظيمي از اطلاعات علمي را به كشور عثماني انتقال داد، به طوري كه اثرات آن حتي در ابتداي دوران انقلاب علمي اروپا نيز مشاهده مي شود. اثرگذاري قوشچي نه تنها در انتقال دانش رياضيات و ستاره شناسي بلكه در شكل گيري مدارس علمي نوين در سرزمين عثماني قابل ملاحظه است. همچنين خواهيم ديد كه چگونه فروپاشي يك مدرسه علمي موجب رونق گيري مدارس علمي جديد در سرزميني ديگر مي گردد.