نقدي بر صاحب جواهر پيرامون نحوۀ محاسبه فاضل ديۀ قاتلان قصاص‌ شده در قتل عمد

A Critique on sixth Matter from book of QESAS According to Sahebe Javaher view point Regarding to participate in killing of Muslim person

در مقالۀ پيش‌رو كه از نوع توصيفي تحليلي است، براي نخستين بار بر ديدگاه مرحوم صاحب جواهر در نحوۀ تعلق فاضل ديۀ قاتلان با جنسيت‌هاي مختلف (مذكر، خنثي و مؤنث) كه يك شخص را عمداً به قتل مي‌رسانند، مناقشۀ جدي و محاسباتي وارد شده است. مدعاي اساسي پژوهش اين خواهد بود كه: نظر فقيه مذكور در زمينۀ اصل ديۀ قاتلان با جنسيت‌هاي مختلف با فاضل ديۀ برگشتي در صورت قصاص چند نفر به قتل يك نفر، ناسازگار و ناهمخوان است. به‌نظر مي‌رسد ايشان فاضل ديۀ قصاص‌شوندگان، با جنسيت‌هاي مختلف (مذكر، خنثي‌و مؤنث) را كه در يك قتل عمد شركت داشته‌اند، دقيق محاسبه نكرده است. از آنجا كه جواهرالكلام، مطابق اصل چهارم و اصل 167 قانون اساسي ايران، براي تنقيح موضوعات فقهي و حتي برخي احكام مرتبط با موضوعات، فراوان، مورد مراجعۀ قضات و وكلاي محترم دادگستري محسوب مي‌شود، پرداختن دقيق به برخي قضاياي كيفري آن به‌ويژه در امور محاسباتي، ضرورت دارد.

The main hypothesis in this paper is that Sahebe javaher is be wrong related to exact calculating of surplus of blood money to the difference sexuality (male, femal , hermaphrodite). In this paper which written on descriptive analytic, the author in first time criticize on Sahebe javaher view point about to participate in killing of on Muslim person regarding to circumstances of calculation of blood money to the persons which participate on killing the person about their surplus Blood money that must be returned to them before killing them as a murder, by the state of different of genus: male, female, hermaphrodite. According to principle of 4 and 167 of Constitutional of Islamic Republic of Iran to Jurisprudentional Saheb javaher view points in the cases of judgemade law.