انواع روابط بينامتنيت در مطالعه ي نقايض جرير و اخطل با قرآن كريم

Types of Qur'anic Intertextuality in the Study of Naghayez Jarir va alAkhtal

براساس نظريه بينامتنيت، شاهد برخي متون شعري در دوره اموي هستيم كه توجّه بي نظيري به متون ديني مخصوصاً قرآن كريم داشته اند؛ از جمله اين اشعار، نقايض جرير و اخطل است كه ابوتمام در كتاب « نقايض جرير و الاخطل» به جمع آوري آن اقدام كرده است. اين پژوهش با هدف بررسي انواع روابط بينامتني در مطالعه ي نقايض جرير و اخطل انجام شده است و با روش تحليلي توصيفي و با بررسي بيش از 840 بيت در قالب 20 قصيده يعني(تمام اشعار نقايض) دريافته مي شود كه روابط بينامتني قرآني در نقايض جرير و اخطل به صورت اجترار، امتصاص و حوار به شكل آگاهانه رخ داده است و تأثير هر دو شاعر از قرآن بيشتر منحصر به واژگان و عبارت هاي قرآني است كه جرير در اين عرصه بر اخطل مقدّم است.

Within the theory of intertextuality, we can notice the existence of some poetic texts in the Umayyad period that paid unparalleled attention to religious texts especially the Holy Qur'an. Among such texts is Naghayez Jarir va alAkhtal that was compiled by Abu Tammam in his book under the title of Naghayez Jarir va alAkhtal. The present descriptiveanalytical study aimed at analyzing different types of intertextuality relationships in more than 840 couplets in the form of 20 odes (inclusive of all poems in Naghayez). The results indicated that the Qur'anic intertextuality relationships in Naghayez Jarir va alAkhtal have consciously occurred in the form of ijtirar, imtisas and havar (conversation) and the influence of the Qur'an on the two poets was mostly confined to Qur'anic terms and expressions, while Jarir leads alAkhtal.