بررسي انديشه سياسي شريف رضي درباره خلافت اسلامي

نگاه فقهاي شيعه به مسأله مشروعيت حاكمان اسلامي، يكي از موضوعات مهم در فقه سياسي شيعه‌ است. فقهاي شيعه در باب مشروعيت، اين حق را فقط براي ائمه معصوم بعد از پيامبر قائل هستند. لذا بعد از دوره حضور ائمه، يكي از مسائلي كه همواره دغدغه فقهاي شيعه قرار گرفته، نحوه تعامل يا تقابل آن‌ها با حاكمان مسلمان بوده است. بعد از دوره حضور ائمه، اولين برخورد فقهاي ميانه با اين مسأله در دوره عباسي اتفاق افتاد. در اين ميان شريف رضي، يكي از علمايي بود كه به‌طور گسترده، به تعامل و هم‌كاري نزديك با عباسيان پرداخت و از طرف آن‌ها مناصب حكومتي دريافت نمود. اين عملكرد، موجب شده پارادوكسي در حوزه نظر و عمل رخ نمايد. اما اولاً واقعيت امر چنين نيست‌، بلكه عمل سيد داراي پشتوانه نظري است و ثانياً به نظر مي‌رسد بتوان عملكرد وي را در تعامل گسترده با خلافت، به منظور زمينه‌سازي براي بازگرداندن حق علويان نيز تحليل كرد. در پژوهش پيش رو، تلاش شده تا ضمن گزارش و تحليل وضعيت اين دوره و اهميت فعاليت‌ها و مناصب سيد، به برخي ابهامات پاسخ داده شود.