به هنگامي يا نا به‌هنگامي قيام توابين

نهضت توابين به رهبري سليمان‌بن‌صرد خزاعي، در ربيع‌الاخر سال 64قمري آغاز گرديد و در جمادي‌الاولي همان سال به شكست انجاميد. حال، آيا زمان انتخاب قيام به درستي انتخاب شده بود. زمان‌هاي ممكن براي قيام شامل اين موارد بوده است: چهل روز نخست پس از مرگ يزيدبن‌معاويه، سه ماه پس از مرگ يزيد، قبل از پانزده رمضان سال 64، ميانه 15 و 22 رمضان 64 قمري، قبل از شوال 64، قبل از سوم ذي‌قعده 64 و قبل از محرم 65قمري. مقاله درصدد بررسي مقايسه زمان انجام‌شده قيام و زمان‌هاي ممكن قبل از آن از نظر بهينه بودن شرايط است.