عمادالدين نسيمي و جايگاه او در شعر شيعي تركي

عمادالدين نسيمي، از شاعران متعهد شيعي، با عاطفه‌اي صادق و قلمي ساده و روان، اشعاري زيبا و دل‌انگيز در مدح و رثاي پيامبر(ص) و اهل‌بيت: ايشان به زبان تركي سروده است. ديوان تركي اين شاعر نام‌دار ايراني، بيان‌گر بخشي از فرهنگ و ادبيات اين مرز و بوم است كه تاكنون از لحاظ علمي به آن توجه نشده و غبار فراموشي هم‌چنان بر صفحات آن سنگيني مي‌كند. اين پژوهش كه اساس آن توصيف و تحليل است، به تحليل بن‌مايه‌هاي شيعي و نقد ادبي ديوان نسيمي مي‌پردازد و بدين ترتيب، بخشي از ادبيات و فرهنگ شيعي كشور را معرفي مي‌كند كه در قالب زبان غيرملي تبلور يافته است. نسيمي در ديوان تركي، خود را ولايي ناميده و از ولايت و حقانيت اهل‌بيت: سخن گفته و در بيان بزرگي و كرامت پيامبر(ص) و اهل‌بيت: و بيان مظلوميت آنها به ويژه امام حسين(ع)، قلم‌فرسايي كرده است. وي شاعري صوفي است و هنگام سخن از اهل‌بيت:، بيش‌تر از آيات قرآني و اصطلاحات عارفانه مانند «تجلي»، «وحدت وجود» و «كشف و شهود» استفاده مي‌كند. شعر شيعي نسيمي، به دليل نگرش واقع‌بينانه، بيش‌تر جنبه خطابي دارد و خيال شعري كم‌تر در آن به چشم مي‌خورد. هم‌چنين شاعر تحت تأثير آموزه‌هاي ادبيات عرفاني، در مدح اهل‌بيت: به تغزل نيز مي‌پردازد. غزل او هر چند رنگ و بوي غزل انساني و زميني دارد، به دليل آميختگي با آيات قرآني و اوصاف فرازميني، غزل عرفاني و روحي محسوب مي‌شود.