ويژگي هاي بصري نقشه ها ي راهنماي مسجدالنبي ، قبرستان بقيع و قبرستان معلات

هدف اين نوشتار، طراحي نقشه و نقشه نگاري موضوعي كهن در تمدن اسلامي است. در گذشته نيز همانند امروز به علت وجود مسئله هدايت در مكان هاي پر تردد از جمله اماكن مذهبي، وجود نقشه هاي راهنما موضوعي درخور توجه بوده است. هدف از انجام اين پژوهش به طوركلي، استخراج ويژگي‏هاي بصري نقشه‏هاي راهنماي مسجدالنبي، قبرستان بقيع و قبرستان معلات است. اين پژوهش از نوع تحقيقات تاريخي ـ تحليلي به شمار مي آيد. جامعه هدف، نقشه‏هاي راهنماي مربوط به مسجدالنبي، قبرستان بقيع و قبرستان معلات از قرن دهم تا دوازدهم هجري، برگرفته از كتاب فتوح الحرمين است كه در مجموع، 25 مورد از اين گونه نقشه ها بررسي شده اند. در اين پژوهش، نمونه‏گيري از نوع هدفمند و در دسترس است. تعيين حجم نمونه‏ها بر اساس كفايت، و روش تحليل از نوع شبه كمي است. ابزار‏هاي مورد استفاده در اين پژوهش، مشاهده دقيق و چك‏ليست محقق ساخته است. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد وفاداري به واقعيت، مسئله اي حياتي در خلق آثار است. در نمونه هاي مربوط به مسجدالنبي، زاويه نمايش بناها و عناصر محيطي غالباً از روبه روست و درباره دو قبرستان بقيع و معلات، زاويه نمايش، اكثراً روبه رو و بالاست. در ترسيم نقشه ها، پركاربردترين رنگ ها، طلايي و آبي هستند و غالباً نوع خوش نويسي به كار رفته، نستعليق و در مواردي محدود، نسخ و تركيب نسخ و شكسته نستعليق است.