معدن كاري فيروزه نيشابور در ايران باستان

فيروزه، يكي از كاني هاي باستاني شناخته شده به نام ايران است. معروف ترين و قديمي ترين معدن فيروزه ايران معدن فيروزه نيشابوراست. استخراج فيروزه از هفت هزار سال پيش رواج داشته است. استخراج فيروزه در نيشابور اگرچه ابتدا در بخش هاي سطحي و با كمك ابزارهاي دستي صورت مي گرفته، اما به تدريج گسترش يافته و با احداث تونل هايي به دنبال رگه هاي معدني به صورت زيرزميني هم استخراج صورت مي گرفته است. در بسياري از منابع از چكش و قلم به عنوان ابزار استخراج ذكر شده است. در دهه 1100 هجري شمسي براي اولين بار در اين معادن از باروت استفاده شده است كه علي رغم افزايش سرعت معدنكاري، با كاهش اندازه فيروزه هاي استخراجي از قيمت آن كاسته است. فيروزه نيشابور تا پايان دوره صفويه توسط حكومت و براساس قواعد منظم و علمي استخراج مي شده است. اما با شروع دوره قاجاريه و استخراج معادن توسط حكومت هاي محلي و اشخاص حقيقي به صورت كاملاً غيرعلمي، اين معادن رو به ويراني گذاشتند. نتيجه آن كه در پايان دوره قاجاريه تقريباً تمامي معادن با آب و سنگ پر شدند و فيروزه ايران به تدريج جايگاه خود در بازارهاي جهاني را از دست داد.