ارزيابي و تحليل فضايي پراكنش جمعيت و توزيع خدمات در نواحي شهري تبريز

امروزه يكي از موضوعات مهم در برنامه ريزي شهرها، بحث توسعه متعادل و متناسب در شهرها و برخورداري مناسب ساكنان شهرها از خدمات شهري مي باشد. در اين ميان برنامه ريزان شهري با جمع آوري و تحليل داده هاي مكاني و فضايي و انعكاس نتايج به مديران شهري تلاش مي كنند كه توزيع خدمات و امكانات شهري به نحوي هدايت شود كه به نفع همه اقشار و گروه هاي اجتماعي جامعه باشد و به گونه اي برنامه ها و طرح هاي توسعه زمينه ساز تحقق عدالت اجتماعي و فضايي در شهرها واقع شوند. پژوهش حاضر، با هدف بررسي ارتباط بين پراكنش جمعيت و توزيع خدمات شهري در 37 ناحيه شهري تبريز و ارزيابي برخورداري نواحي شهري و جمعيت آن، از خدمات شهري صورت گرفته است. روش پژوهش توصيفي ـ تحليلي مي باشد بدين صورت كه براي ارزيابي نحوه پراكنش جمعيت از مدل آنتروپي نسبي و ضريب جيني، و براي ارزيابي توزيع خدمات از مدل تاپسيس استفاده شده است. همچنين از آزمون همبستگي براي تبيين رابطه بين جمعيت و توزيع فضايي خدمات استفاده شده است. نتايج بدست آمده از مدل آنتروپي نشان دهنده توزيع و پراكنش موزون جمعيت در نواحي شهري تبريز مي باشد. اما نتايج ارزيابي توزيع خدمات شهري در مناطق شهري نشانگر آن است كه نواحي مناطق 9و10 تبريز داراي كم ترين برخورداري و ناحيه يك منطقه2و3 داراي بيشترين برخورداري از خدمات شهري هستند. همچنين نتيجه ارزيابي همبستگي بين رتبه جمعيت و تاثير آن در برخورداري از خدمات شهري با استفاده از مدل اسپيرمن در حدود (0.4991) بوده كه نشان از وجود همبستگي بين رتبه جمعيت و دسترسي به خدمات شهري دارد.