الگوي روابط ايران و عربستان: از رقابت تا خصومت

ايران و عربستان به علت موقعيت ژيوپليتيك و ژيواكونوميك از اهميت بالايي در خاورميانه و خليج‌فارس برخوردار هستند. علاوه بر اين، دو كشور به عنوان دو نماد تشيع و تسنن به نوعي رهبري دو مذهب مهم اسلامي را بر عهده دارند. اين عوامل باعث رقابتي روزافزون بين دو طرف در دوران قبل و بعد از انقلاب اسلامي ‌شده است. در دوران قبل از انقلاب دو كشور محورهاي اصلي در طرح دو ستوني آمريكا در خليج‌فارس بودند، اما در عين حال رقابت بين طرفين در حوزه‌هاي سياسي و انرژي وجود داشت. با پيروزي انقلاب اسلامي عنصر ايديولوژي و مذهب نيز به اين رقابت افزوده شد. رقابت دو كشور بر روابط في مابين تاثير بسزايي داشته است. در اين بين زماني دو طرف بر سر مسايل منطقه‌اي، فرهنگي و مذهبي رو در روي يكديگر قرار گرفته‌اند و گاه بر سر منافع مشترك باهم همكاري كرده‌اند. سوال اصلي در اين نوشتار كه با روش توصيفي- تحليلي انجام شده، اين است كه رقابتي كه امروزه در حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي و مذهبي بين ايران و عربستان جريان دارد چه تاثيري بر مناسبات دو طرف و آينده سياسي خاورميانه خواهد داشت؟ فرضيه نوشتار نيز اين است كه به علت غالب بودن عوامل سياسي و به خصوص ايديولوژيك در رقابت دو كشور چشم‌انداز روشني براي بهبود روابط دو طرف در كوتاه مدت وجود ندارد، امري كه مي‌تواند آينده سياسي خاورميانه را به سمت بي‌ثباتي هر چه بيشتر سوق دهد.