تعيين دماهاي مهم گياه دارويي بادرنجبويه (Mellissa officinalis L.) در واكنش به دما و پتانسيل هاي مختلف آب

به منظور ارزيابي تاثير خشكي و دما بر سرعت جوانه زني بذرهاي بادرنجبويه آزمايشي در دماهاي 20، 23، 25، 27، 30 و 32 درجه سلسيوس و پتانسيل هاي خشكي 0، 2/0-، 4/0-، 6/0- و 8/0- مگاپاسكال در سه تكرار در آزمايشگاه بذر پرديس كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه تهران (عرض جغرافيايي 35 درجه و 48 دقيقه شمالي و طول جغرافيايي 50 درجه و 59 دقيقه شرقي) در سال 1393 به صورت تجزيه مركب در قالب طرح كامل تصادفي در چند مكان انجام گرفت. بنا بر نتايج جوانه زني بادرنجبويه در دامنه گسترده اي صورت نمي گيرد، به طوري كه جوانه زني آن در گستره دمايي 32-23 درجه سلسيوس صورت گرفت. براي به دست آوردن دماهاي مهم (كاردينال) از مدل هاي دندان مانند، دوتكه اي و بتا استفاده شد. بنا بر آماره هاي RMSE، ضريب تبيين (R2) و ضريب همبستگي (r) مدل دندان مانند نسبت به مدل هاي ديگر واكنش سرعت جوانه زني به دما و پتانسيل آب را بهتر توصيف مي كند. دماي كمينه، دماي بهينه كم، بهينه بيش و دماي بيشينه (سقف) براي جوانه زني بذر بادرنجبويه در شرايط نداشتن تنش به ترتيب 31/17، 26/30، 15/31 و 35 درجه سلسيوس به دست آمدند. شمار ساعت هاي زيستي براي جوانه زني در پتانسيل هاي مختلف آب بين 41 تا 137 ساعت بود. شمار ساعت هاي زيستي به ازاي يك واحد افزايش پتانسيل آب (مگاپاسكال) حدود 96 ساعت كاهش يافت. از اين فراسنجه ها و رابطه هاي به دست آمده مي توان براي پيش بيني زمان تا جوانه زني و يا سبز شدن بادرنجبويه در شرايط عادي و دامنه گسترده اي از تنش خشكي استفاده كرد.