تاثير نيتروژن بر كارايي استفاده از آب باران، كارايي زراعي نيتروژن و تخليه رطوبت خاك تحت كشت گندم ديم

به منظور بررسي تاثير ميزان و زمان كاربرد نيتروژن بر عملكرد دانه، كارايي استفاده از آب باران، كارايي زراعي نيتروژن و تخليه رطوبت خاك تحت كشت گندم ديم، آزمايشي به صورت كرت­هاي يك بار خردشده در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در سه تكرار به مدت دو سال زراعي (93-1391) در ايستگاه تحقيقاتي ديم قاملو در استان كردستان اجرا شد. عامل اصلي آزمايش سه زمان كاربرد نيتروژن كل در پاييز، 3/2 در پاييز + 3/1در بهار و 2/1 در پاييز + 2/1 در بهار و عامل فرعي پنج سطح نيتروژن شامل 0، 30، 60، 90 و 120 كيلوگرم در هكتار بودند. رطوبت وزني خاك در پنج مرحله از رشد گندم ديم از اعماق 20-0، 40-20 و60–40 سانتي متري تعيين شد. نتايج نشان داد كه اثر متقابل زمان و سطوح نيتروژن بر عملكرد دانه معني­دار بود. اثر سطوح نيتروژن بر كارايي استفاده از آب، كارايي زراعي نيتروژن و تخليه رطوبت از خاك معني­دار بود. كاربرد كل 60 كيلوگرم در هكتار نيتروژن در پاييز با افزايش82 درصدي عملكرد دانه و با كارايي استفاده از آب 44/15كيلوگرم بر ميلي­متر در هكتار و كارايي زراعي نيتروژن 25 كيلوگرم بر كيلوگرم، بهترين تركيب تيماري بود. با كاربرد نيتروژن، تخليه رطوبت از خاك در پنجه­دهي، از سطح تا عمق 40 سانتي متري خاك آغاز و در ساقه­دهي به عمق 60 سانتي متري گسترش و در ظهور سنبله و گلدهي، تداوم و در رسيدگي فيزيولوژيك پايان يافت. تخليه رطوبت ناشي از كاربرد نيتروژن از دو عمق20-40 و 40-60 سانتي متري خاك به ترتيب 36/12 و 85/27 درصد از افزايش عملكرد دانه را توجيه كرد.