پتروژنز گنبدهاي آداكيتي كم‌سيليس سهل (جنوب شاهرود، جنوب‌خاوري استان سمنان)

Petrogenesis of low Silica Adakitic domes of Sahl (South of Shahrood, southeast of Semnan Province)

منطقه سهل در جنوب شاهرود، بخشي از شمال پهنه ساختاري ايران‎مركزي است كه در آن توالي ستبري از سنگ‎هاي آتشفشاني و آتشفشاني رسوبي، به سن پالئوسن تا ائوسن‎ مياني، رخنمون دارند. در درون اين توالي،سنگ‎هاي آذرين نيمه‌ژرف، به شكل گنبد، دايك و سيل با تركيب بيشتر تراكي‌آندزي‌بازالتي و تراكي‌آندزيتي، نفوذ كرده و جاي گرفته‌اند. در اين سنگ‎هاي آذرين، انكلاوهاي گوناگوني با سرشت آمفيبوليتي، گنيسي، هورنبلنديتي، پيروكسنيتي، توناليتي، گابرويي، توفي سيلتستوني و توفي ماسه‌سنگي با اندازه و شكل‎هاي گوناگون يافت مي‌شود كه نشان‌دهنده آلايش و آميزش ماگمايي هستند. با توجه به ويژگي‌هاي زمين‎شيميايي، اين سنگ‎ها از آداكيت‌هاي كم سيليس به‌شمار مي‌روند و داراي سرشت كالك‌آلكالن تا كالك‌آلكالن پتاسيم بالا هستند. همچنين، داراي غني‌شدگي از LILE و LREE و تهي‌شدگي از HSFE و HREE هستند. با توجه به همه ويژگي‌هاي زمين‎شناسي، اين آداكيت‎ها از تبلور مذاب برآمده از ذوب‌بخشي گوه گوشته‌اي متاسوماتيسم‌شده در بالاي پهنه فرورانش ليتوسفر اقيانوسي (شاخه سبزوار درونه) پديد آمده‎اند.

Sahl area, in the south of Shahrood, is a part of the northern portion of the Central Iran Structural Zone. The area is dominated by a thick sequence of the Paleocene to the middle Eocene volcanic and volcanosedimentary rocks. Hypabyssal igneous rocks as dome, dike and sill with trachybasaltic andesite and trachyandesite composition intruded the sequence. Various enclaves with amphibolitic, gneissic, hornblenditic, pyroxenitic, tonalitic, gabbroic, tuffaceous sandstone and siltstone nature with different sizes and shapes are present in the rocks studied which can be taken as an evidence of contamination and magma mixing processes. With respect to geochemical characteristics, the studied rocks are belonging to low silica adakites , with calcalkaline to high potassium calcalkaline affinity, enriched in LREE and LILE and depleted in HREE and HSFE. Overall, the mentioned adakites resulted from crystallization of melts originated from partial melting of metasomatized or modified mantle wedge, above the subduction zone of the Neotethys oceanic slab (Sabzevar Daruneh branch).