جامعه شناسي ابعاد دينداري در آموزه هاي قرآن

Sociology of Dimensions of Religiosity in Qurʹʹanic Teachings

هدف اين مقاله استخراج ابعاد دينداري از آيات قرآن است كه از طريق تحليل محتواي كيفي و نظريه زمينه اي، ميسر شده است. يافته ها نشان مي دهد ايمان و عمل صالح دو بعد اساسي دينداري اند و انسان با آن دو از قوه به فعل يا از نقص به كمال ارتقا مي يابد. با دروني شدن بعد نظري دين، ايمان شكل مي گيرد و ظاهر مي-شود و مبتني بر آن، بعد دوم دينداري، يعني عمل صالح، بروز مي كند. رابطه اي تنگاتنگ و لازم و ملزومي بين ايمان با عمل صالح برقرار است، اما همواره ايمان مقدم بر آن است؛ چراكه عمل صالح ثمره و ميوه ايمان است. به دليل همين پيوستگي اگر ايمان شكل گيرد، به طور قطع عمل صالح ظهور خواهد كرد و عمل صالح نيز فقط از ايمان برمي خيزد. بر اين مبنا انسان موجودي صاحب اختيار و داراي حق انتخاب است كه خود، مسيول ساختن خويش با دو بعد ايمان و عمل صالح است.

The aim of this article is to extract dimensions of religiosity in Quranic verses which is made possible by analyzing the qualitative contents and Grounded theory. Findings show that faith and good deeds are two fundamental dimensions of religiosity and by them man gets promoted from potentiality to actuality or from deficiency to perfection. By internalizing the theoretical dimensions of religion, the formed faith appears and accordingly the second dimension of religiosity namely good deeds will appear. Although, there is a close and interdependent relationship between faith and good deeds, faith is constantly prior to it, because the good deeds are the result of faith. Due to this bond, if faith forms, the good deeds certainly will appear only from faith. On this basis, man is a creature with authority and the right to choose who is responsible for his development by two dimensions of faith and good deeds.