مطالعه پراكندگي نمونه‎هاي خاكي منطقه بهاباد توسط تجزيه با استفاده از روش‎هاي ژئوكمومتريكس با روش‎هاي ICP-MS و ICP-OES

در اين پژوهش پراكندگي و تأثير عناصر در نمونه‌هاي خاكي منطقه بهاباد استان يزد بر پايه تجزيه عناصر مختلف توسط روش‌هاي ICP-MS، ICP-OES و AF با روش‌هاي مختلف ژئوكمومتريكس ارائه شده است. براي اين منظور 156 نمونه خاكي در مناطق بهاباد، آسفيج، بنستان انتخاب، نمونه‌برداري و پس از آماده‎سازي‌هاي لازم تجزيه شد. براي مطالعه پراكندگي نمونه‌هاي خاكي در اين منطقه و همچنين بررسي عناصر مؤثر در اين پراكندگي نمونه‎هاي خاكي مطالعه در 3 بخش انجام شده است كه شامل بررسي بر پايه مقادير عناصر پايه (Zn, Cu, Sn, Ni, Co, W, Fe, Pb) و عناصر سنگين (Cd, Hg, As, Cr, B) و همچنين بر پايه اورانيم و توريم است. براي بررسي پراكندگي نمونه‌هاي خاكي از روش‌هاي ژئوكمومتريكس كه به عنوان كاربرد روش‌هاي كامپيوتري، آماري، رياضي و گرافيكي براي درك بهتر داده‌هاي علوم زمين تعريف شده است، استفاده شد. به همين منظور از روش تجزيه گونه‎هاي اصلي (PCA) كه يك روش فاكتور آناليز است براي بررسي پراكندگي و تأثير عناصر در اين نمونه‌ها استفاده شده است؛ گفتني است كه از مهم‌ترين خروجي‌هاي الگوريتم PCA، مقادير Score، Loading نمودار Biplot است كه با استفاده از اين خروجي‌ها مي‌توان تفسيرهاي مناسبي در داده‌هاي گردآوري شده داشت. همچنين از روش رده‌بندي نزديك‌ترين همسايه (KNN) براي رده‌بندي و به دست آوردن همبستگي ميان عناصر موجود در اين مطالعه استفاده شده است. از نتايج به دست آمده در اين مطالعه مي‌توان در مباحثي همانند زمين‌شناسي پزشكي، زمين‌شناسي محيط زيست و اكتشافات مواد معدني به منظور تفسير بهتر رده‌بندي عناصر، منشأيابي آلودگي يا معدني، تشخيص نمونه‌هاي دورافتاده و يا بي‌هنجار استفاده كرد و قابل توجه است كه براي اولين بار، ژئوكمومتريكس در اين پژوهش معرفي شده است.