نخستين نقش آفريني سياسي عياران در بغداد قرن دوم هجري

عَياران گروهي از جوانمردان فقير و بي باك بودند كه در تحولات بغداد عهد عباسي نقشي بسزا ايفا كردند؛ اين گروه از افراد را به اقتضاي محل ظهورشان به نامهاي گوناگون و گاه مشابه شطاران، زَواقيل، صَعاليك، طَراران، عَقُوره، فَتاك، ظُرَفاء و جوانمردان نيز خوانده اند ؛ بااين حال، بيشتر مورخان برآنند كه اين افراد در واقع راهزنان و غارتگراني بودند كه تابع قانون خاص و سلسله مراتب مخصوص خود بودند. در اواخر قرن دوم هجري آنان با استفاده از نزاع ميان امين عباسي(حك :193- 198ق.) و مامون عباسي(حك : 198- 218ق.) توانستند براي نخستين بار از ميان توده هاي گمنام و فرودست جامعه بيرون آمده بر تحولات سياسي بغداد آن زمان تاثير گذارند. پژوهش حاضر با استفاده از روش زمينه شناسي تاريخي به بررسي اسباب و علل نقش آفريني سياسي عياران در بغداد اواخر قرن دوم پرداخته و اين كه عياران در درگيري امين و مامون چگونه براي اولين بار نقش سياسي خود را ايفا كردند؟