مطالعۀ فلزكاري سلجوقي با تكيه بر رويكرد ويكتوريا دي. الكساندر

ويكتوريا دي. الكساندر، جامعه‎شناس معاصر، در نقد و تكميل دو رويكرد بازتاب و شكل‎دهي كه به تأثير و تأثر جامعه و هنر مي‌پردازد، «الماس فرهنگي تعديل‌شدۀ» خود را ارائه مي‌كند و به نقش كليدي توزيع‎كنندگان جامعۀ هنري تأكيد مي‎ورزد. يكي از هنرهاي شاخص ايراني فلزكاري است كه در دورۀ سلجوقي فراز و رفعت بي‎نظيري در تاريخ هنري ايران رقم مي‌زند. نوآوري، پيوند و تكامل از خصوصيات هنر اين دوره است كه جا دارد در جهت دريافت سير تحول و تكاملي جامعه و هنر ايران بررسي شود. اين پژوهش، به شيوۀ تاريخي‌توصيفي و تحليلي، در بخش توليد، نظام صنفي جامعه و جايگاه  فلزكاران به وجه شكل‎دهي جوامع هنري رهنمون مي‎شود. مصرف‎كنندگان و مخاطبان نيز طبقۀ متوسط جامعه، سلاطين و درباريان معرفي شده‌اند كه بر پايۀ نوع تقاضا بر جامعۀ هنري سلجوقي نفوذ كرده‎اند. در ادامه و براساس نقش مهم توزيع‎كنندگان و حاميان هنري، چگونگي شكل‎گيري و ارتباط اين جوامع و سبك سلجوقي بررسي و به دليل نداشتن منابع كافي، جامعۀ آماري شامل بيست اثر فلزي از دورۀ سلجوقي و ساساني انتخاب شد. در ادامه، با ارائۀ نمودارهايي، فلزات، تكنيك‌هاي ساخت و تزيين آثار مقايسه‌ شده و درنهايت، نظام توزيع سلجوقي پاسخ ساختار اسلامي جامعه را يافته است.