مطالعه و شناخت حجاري ستون‌هاي سنگي مساجد قاجاري (مطالعه موردي: مسجد حاج شهبازخان و دولتشاه در كرمانشاه)

مساجد همواره طي دوران اسلامي به‌گونه‌اي خاص تجليگاه ذوق و مهارت خالصانه هنرمندان بوده و همچون بومي بزرگ مجموعه‌اي از هنرهاي رايج هر عصر را به‌نمايش مي‌گذاشته است. با آغاز سلسله قاجاريه، آرايه‌كاران اين دوره به پيروي از سفارش‌دهندگان و بانيان اصلي آثار معماري، گرايش آشكاري به بهره‌گيري از تزيينات سنگي در معماري بناهاي اين دوره داشته‌اند. حجاري ستون‌هاي سنگي نمونه‌هاي پرشماري است كه در مساجد قاجاري حاج‌شهبازخان و دولتشاه در كرمانشاه مشاهده مي‌شود. بررسي، مطالعه و مقايسه هر يك با نمونه‌هاي شاخص در شهر شيراز، سنندج و اصفهان در دوره قاجار و زنديه بازشناسي هويت فرهنگي را در پي دارد. بر اين اساس، پژوهش حاضر با توجه به خلأ نسبي موجود در اين زمينه، بر مبناي بررسي‌هاي ميداني و مطالعات كتابخانه‌اي، سپس با بهره‌گيري از روش‌هاي توصيفي تحليلي و مطالعات تطبيقي به چگونگي ارتباط بين تزيينات حجاري ستون‌هاي مساجد در دوره قاجار مي‌پردازد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد، حجاري ستون‌هاي مساجد مورد نظر با نمونه‌هاي هم‌دوره در شيراز و اصفهان از نظر سبك و محتوا ارتباط نزديكي دارد. ريشه اصلي اين‌گونه تزيين در هنر ايران باستان به‌خصوص ستون‌سازي دوره هخامنشي است.