اثر تنظيم كننده‌هاي رشد گياهي بر باززايي گياهچه از پينه دو رقم خربزه (Cucumis melo L.) ايراني به روش درون شيشه‌اي

Effect of plant growth regulators on plantlet regeneration from callus in two Iranian melons cv. (Cucumis melo) by Invitro

خربزه يكي از گونه‌هاي مهم خانواده كدوئيان است كه نسبت به سايرگونه‌هاي اين خانواده، در زمينه انتقال ژن و مطالعه باززايي در شرايط درون شيشه‌اي بيشتر استفاده مي‌شود. در اين پژوهش نحوه توليد پينه و سپس باززايي گياهچه‌ها، در دو رقم خربزه ايراني شامل ايوانكي و زرد‌جلالي مورد مطالعه قرار گرفت. ريزنمونه‌هايي از لپه‌هاي دو رقم تهيه و در محيط‌هاي القاي پينه‌‌زايي كه شامل محيط كشت موراشيگ و اسكوك (MS) (1962) با تركيب‌هاي مختلفي از اسيد ايندول استيك (IAA) و بنزيل آدنين (BA) بودند كشت شدند. يك ماه پس از كشت ريزنمونه‌ها، از پينه‌‌هاي توليد شده ريخت‌زا (مورفوژن) جهت باززايي استفاده شد. حدود يك گرم از پينه‌‌هاي ريخت‌زا به محيط‌هاي باززايي شامل محيط MS با سه غلظت BA (1/0،5/0 و 1 ميلي‌گرم در ليتر) و سه غلظت IAA (005/05/0 ميلي‌گرم در ليتر)، انتقال يافتند. دو ماه پس از كشت ريزنمونه‌ها، درصد باززايي در محيط‌هاي مختلف كشت ارزيابي شد. نتايج نشان داد كه اثرات عوامل مختلف از جمله: نوع رقم، غلظت‌هاي IAA و BA و اثرات متقابل آنها در سطح 1% جهت باززايي پينه‌ها معني‌دار مي‌باشند. مستقل از نوع و غلظت مواد تنظيم كننده رشد، رقم ايوانكي با ميانگين 40% نسبت به رقم زردجلالي با ميانگين 31%، باززايي بهتري داشت. همچنين، بدون در نظر گرفتن نوع رقم، غلظت يك ميلي‌گرم در ليتر BA با ميانگين70% بيشترين باززايي و سپس تركيب (05/0 ميلي‌گرم در ليتر IAA با 5/0 ميلي‌گرم در ليتر BA) با ميانگين 62% بهترين نتيجه را دادند.

Melon is one of the important species of cucurbitaceae that have been used for transgenic and studies of regeneration by invitro. For callus production in two Iranian melon cultivars, explants of cotyledons prepared from Eivanaky and Zardejalali and had been cultured in callus induction medium, with basal MS medium that supplemented with different combination of IAA and BA. Morphogen calli production from cotyledonary explants has been used for regeneration after one month. About one gram morphogen callus transferred to regeneration media that includes, MS medium supplemented with combination of three different concentrations of IAA (0, 0.05 and 0.5 mg/l) and three different concentration of BA (0.1, 0.5 and 1 mg/l). After two months regeneration percentage was evaluated.Results showed that cultivars, IAA and BA concentrations and interaction between them had significant effects on regeneration. Also, results showed independently of cultivars and concentrations of plant growth regulators, the Eivanaki cultivar had highest regeneration with average of 40% in compared with ZardeJalali with average of 31%. However, combination of 0 mg/l IAA + 1 mg/l BA with means of 70% and then 0.05mg/l IAA+ 0.5 mg/l BA with average of 62% had highest regeneration of shoots in both cultivars.