رهيافتي زبان – جامعه‌شناختي بر آيات قرآني لسان (زبان)

اين نوشتار، تاملي زبان- جامعه ­شناختي در آيات قرآني، با موضوعيت زبان (لسان) است. بدين منظور در رويكردي واژه شناختي، آيات حاوي واژه "­لسان­" (زبان)، استخراج و 24 آيه با متد مقوله ­بندي پسين، طبقه ­بندي موضوعي گرديد. درميانه مجموعه سيزده­ گانه مقولات حاصل از مقوله ­بندي پسين (سطح اول)، براي­ طبقات موضوعي "زبان (زبان­ عربي)­، تنزيل قرآن و رسالت رسولان­"، فراواني درخور توجهي مشاهده شد. اين يافته در كنار بخشي از تبيين هاي زباني در قرآن (تبيين خلقت انسان، هبوط و ...)­؛ راهنموني بر فرضيه "محوريت زبان در قرآن" گشت. اين مطالعه در سپهر مفروضه فوق، ضمن پرداختن به مجموعه پرسش­ هاي مطالعاتي معرفي شده در متن؛ براساس پرسش بنيادي زير پيش رفت: آيا تنزيل قرآن به زبان عربي (و تاكيد بر اين ويژگي) به معني مطابقت قرآن با ساخت فرهنگي، زباني (سبكي­، لغوي­/­ گرامري) عربي؛ تاييد، بازتوليد آن و استيلا بخشي عربي بر عجم است؟ با توجه به سياق مباحث، در رويكردي تطبيقي، ديدگاه زبان ­شناختي قرآن با انگاره زبان­ شناختي پست­ ­مدرن نيز؛ به طور تطبيقي به اختصار بررسي شد. نتيجه حاصل، طرحي ناتمام از فلسفه قرآني زبان است؛ كه در فازهاي مطالعاتي ديگر، با افزودن بر دامنه كاوش ­ها و استخراج واژه­ هاي قرآني مترادف و مرتبط با " لسان " و ابداع خوشه ­ايي از مفاهيم و مقولات ديگر، مي تواند روي در كمالي بيش از اين نهد.