عيارسنجي بوروكراسي در محك آموزه هاي اسلام؛ بررسي و نقد خلا تئوريك

صاحب نظران زيادي، يا بوروكراسي را به طور كامل تصديق كرده يا آن را ناكارآمد و روبه زوال دانسته اند (تاريخچه). به همين دليل، ابعاد مختلف بوركراسي از منظرهاي مختلفهمواره، مورد نقد و بررسي بوده است (پيشينه). اما تاكنون ميزان انطباق پذيري اصول آن با آموزه هاي اسلام، عيارسنجي نشده است (مسئله). اينكه چه اصولي از اصول بوروكراسي، در چه حد و با چه شرايطي مورد تاييد اسلام است (سوال)، گمان ما اين است كه برخلاف رويه انديشمندان غربي، كه اغلب يا به طوركلي بوروكراسي را نفي كرده ياكامل آن را تاييد نموده اند، اسلام ضمن تاييد برخي از اصول آن، براي اجراي آن شرايط خاص و ويژه اي دارد (فرضيه). در اين مقاله، براي جمع آوري اطلاعات و تحليل آن، از روش تفسيري و تطبيقي استفاده شده است (روش) تا راهي براي يافتن پاسخ سئوال بيابيم (هدف). بررسي ها نشان مي دهند هرچند كليت اصول بوروكراسي را مي توان پذيرفت، ولي اسلام براي هر يك از اصول آن، ملاحظات و شرايطي داردكه در عمل ما را، به بازطراحي اساسي همچون ساختار اوربيتالي به جاي ساختار سلسله مراتب هرمي رهنمون مي سازد (يافته).