عوامل مؤثر بر هزينه‌هاي مذهبي شهري و روستايي در ايران؛ رويكرد «برو»

ارزيابي رفتار خانوارهاي مذهبي، از موضوع‌هاي مهم اقتصاد، به‌طور كلي و به‌ويژه در كشورهاي اسلامي است. چون در سبد مصرفي برخي خانوارها به‌جز هزينه‏هاي عادي، هزينه ‏هاي مذهبي مطرح است، از‌اين‌رو، شناسايي عوامل مؤثر بر رفتار مذهبي خانوارهاي جامعه از اهميت بسزايي برخوردار است. اين مقاله، با استفاده از رويكرد داده‌هاي خرد و براساس اطلاعات درآمد- هزينه خانوار در سال 1393، به تفكيك مناطق شهري و روستايي با روش پروبيت به بررسي عوامل مؤثر بر هزينه‌هاي مذهبي در ايران پرداخته است. متغيرهاي به كار گرفته شده عبارت‌اند از: پرداختي به صندوق صدقات، سن، وضعيت سواد، بُعد خانوار، وضعيت اشتغال، وضعيت تأهل، وضعيت مالكيت خانه و درآمد سرپرست خانوار. نتايج بيان‌كننده آن است كه در هر دو مناطق شهري و روستايي، افزايش سن، دارا بودن شغل، متأهل بودن، مالك خانه بودن و درآمد سرپرست خانوار اثر مثبت و معناداري بر پرداخت هزينه مذهبي دارد، اما بُعد خانوار اثر منفي و معناداري بر پرداخت هزينه‌هاي مذهبي دارد. از سوي ديگر، با توجه به اثر نهايي محاسبه شده، متغير درآمد در مناطق روستايي و شهري داراي اثرگذاري بيشتري نسبت به ساير متغيرها بوده­ است. همچنين يك هدف ضمني اين مطالعه، انجام نوعي ارزيابي ضمني از مطالعه «برو[1]» اقتصاددان معروف است. با توجه به نتايج مقاله، سطح سواد و بهبود شرايط زندگي مادي و اقتصادي، بر رفتار مذهبي و انجام هزينه­ هاي مذهبي ايران اثر مثبت دارد، ازاين‌رو، نتيجه مورد نظر «برو» در ايران مورد تأييد است.