تأثير نوع الگوي مكاني درختان بر كارايي روش‌هاي نمونه‌برداري فاصله‌اي و قطعه‌ نمونه‌اي در درختزارهاي زاگرس

الگوي مكاني درختان، به‌عنوان يكي از ويژگي‌هاي ساختار جنگل، بر عملكرد روش‌هاي نمونه‌ برداري تأثير مي‌گذارد. اين پژوهش با هدف بررسي تأثير توزيع مكاني درختان بر كارايي روش‌هاي نمونه‌برداري فاصله‌اي و قطعه‌ نمونه‌اي انجام شد. براي اين منظور، يك تودۀ بلوط ايراني با الگوي مكاني پراكنده در استان كهگيلويه و بويراحمد (47 هكتار) و يك تودۀ بنه با الگوي مكاني كپه‌اي در استان فارس (45 هكتار) انتخاب شد. شش روش فاصله‌اي و شش روش قطعه‌ نمونه‌اي در يك شبكۀ 100 متر × 100 متر در هر دو توده براي برآورد تراكم و درصد تاج‌ پوشش استفاده شد. كارايي روش‌ها با مقايسه آماري نتايج با مقدار واقعي، معيار صحت و درصد مجذور ميانگين مربعات خطا ارزيابي شدند. مقدار واقعي تراكم و درصد تاج‌پوشش در تودۀ بنه به‌ترتيب 4/ 19 پايه در هكتار و 5/1 درصد و در تودۀ بلوط ايراني 22/3 پايه در هكتار و 17/1 درصد بود. نتايج نشان داد كه از ميان روش‌هاي فاصله‌اي، دو روش نزديك‌ترين فرد (تراكم 19/5 و درصد تاج‌ پوشش 5/2) و نزديك‌ترين همسايه (تراكم 20/1 و درصد تاج‌ پوشش 4/9) در تودۀ بنه و روش خط‌ نمونه در تودۀ بلوط ايراني (تراكم 21/0 و درصد تاج‌پوشش 17/3) كارامد بودند. همچنين همۀ روش‌هاي قطعه‌ نمونه‌اي در دو توده كارايي لازم را داشتند (به جز روش قطعه‌ نمونه مربعي). به‌ طور كلي نتايج نشان داد كه برخلاف روش‌هاي قطعه ‌نمونه‌اي، پراكنش مكاني درختان بر صحت و دقت روش‌هاي فاصله‌اي مورد بررسي به‌طور معني‌داري تأثير مي‌گذارد.