تحليل ماهيت عدالت در عرصه خالق با تاكيد بر آراي ابن سينا

اهميت شناخت ماهيت اشيا تا بدانجاست كه حتي گاهي انسان را از اقامه استدلال براي اثبات خصوصيات متعدد براي امر مورد نظر، بي نياز مي سازد. «عدالت» از زيربنايي ترين دغدغه هاي فكري بشر در حوزه اخلاق و اجتماع به شمار مي آيد كه درباب خصوصيات و ويژگي هاي آن بسيار گفته شده؛ اما تبيين ماهيت عدالت گاهي مورد غفلت قرار گرفته است. پرسش اصلي در اين نوشتار، در باب ماهيت عدالت و چيستي آن است كه با محوريت آراي ابن سينا به بررسي آن پرداخته و چنين نتيجه گرفته شده است كه چون ابن سينا براي عدالت ماهيت مستقلي قائل نيست؛ بنابراين به تعريفي حقيقي براي عدالت نپرداخته است و سپس با رد اين نظريه بوعلي كه عدالت، اجتماع سه فضيلت عفت، شجاعت و حكمت است، به تبيين اصالت عدالت، و تفريع فضايل سه‏گانه مذكور بر آن پرداخته شده است. عدالت، حقيقتي است يگانه كه در هر قوه اي ـ و به اقتضاي همان قوه ـ فضيلت خاصي از آن اعتبار مي شود. بنابراين، اساس همه فضايل، عدالت است و ساير فضايل، از تجليات عدالت به شمار مي روند. در نهايت به نظريه «سيال بودن ماهيت عدالت» و هم‏چنين «تفكيك عدالت از اعتدال» پاسخ داده شده و نيز به نسبت ميان عدالت فلسفي و فقهي پرداخته شده است.