جايگاه اميرخسرو دهلوي در تاريخ نگاري هند

ورود اسلام به شبه قاره هند، افزون بر تحولات مذهبي، تغييرات اجتماعي و سياسي مهمي در پي داشت و موجب تحولات عميق فرهنگي نيز شد. از جمله مهم ترين جلوه هاي اين تحولات، ايجاد سنت تاريخ نگاري در اين سرزمين بود. در واقع، با استقرار اسلام در شمال غربي هند، تاليفات تاريخي به عنوان شاخه اي از ادبيات در شبه قاره به سوي پيشرفت گام برداشت. وجه غالب در تاريخ نگاري هند اسلامي، سيطره زبان فارسي و ديدگاه هاي تاريخ نگارانه ايراني بر آن است. بنابراين مي توان ادعا كرد شروع تاريخ نگاري در شبه قاره هند متاثر از تاريخ نگاري ايراني و به زبان فارسي بوده است. تواريخ فارسي دوره حاكميت سلاطين دهلي، از منابع اصلي تاريخ هند دوره ميانه به شمار مي آيند. مولفه هاي متعددي چون بينش مورخان، نحوه گزينش رويدادها، منابع مورد استفاده، روش هاي تاريخ نگاري، ابزارهاي سنجش درستي رويدادها، شيوه هاي تدوين و تنظيم داده ها، خاستگاه اجتماعي و ادبيات به كار گرفته شده در هر مورخ، منحصر به فرد به نظر مي رسد. از جمله افرادي كه تا كنون نقش وي در تاريخ نگاري هند مغفول مانده، اميرخسرو دهلوي (652 - 725ق) است. در پژوهش حاضر تلاش شده با روش تحليل متني و گفتماني، جايگاه اميرخسرو دهلوي و نقش وي در تاريخ نگاري هند بررسي شود. بر اساس مقايسه آثار تاريخ نگاري در دوره مورد نظر، به نظر مي رسد با وجود اين كه اميرخسرو مورخي حرفه اي نبود، اما داده هاي تاريخي نابي متاثر از احوال و شرايط زمان خود از تاريخ هندوستان را از دريچه ادبيات بازتاب داده است.