تدوين و اولويت‌ بندي راهبردهاي مناسب مديريت حوزه ژئوپليتيك خزر

Ranking and Formulation of Appropriate Strategies for Management of Caspian Geopolitics

موضوع مديريت بهينه درياي خزر، براي گسترش منابع با هدف پايداري و بهره‌ وري صلح‌ آميز و مشاركتي و نيز كاهش تنش‌ هاي سياسي و ايجاد امنيت پايدار با توجه به تعارضات موجود، مهم‌ ترين مسئله پيش‌ رو در اين حوزه است. مسئله اين است كه با توجه به شرايط كنوني درياي خزر براي ايجاد همگرايي و تفاهم بين كشورهاي ساحلي در مورد اداره اصولي درياچه، راهبردهايي براي مديريت درياي خزر مي‌ توانند مناسب باشند. بنابراين با هدف ارائه يك رويكرد تصميم‌ گيري با چندمعيار در اين زمينه با بررسي ادبيات و يافته‌ هاي پژوهش و با نظر پژوهشگران در حوزه مورد مطالعه با روش اس‌ دبليو‌‌ اُ‌ تي، 8 نقطه قوت، 4 نقطه ضعف، 5 فرصت و 5 تهديد شناسايي و همچنين 10 راهبرد مناسب و كاربردي ارائه شد و سرانجام اين راهبردها با استفاده از روش اي‌ ان‌ پي و با شرايط قطعيت‌ نداشتن به‌ صورت فازي رتبه‌ بندي شدند. روش اين نوشتار، تركيبي (توصيفي- تحليلي و پيمايشي) و روش حل مسائل از نوع تصميم‌ گيري چند معياره است. نتيجه‌ هاي به‌ دست‌ آمده از پرسش‌ نامه مقايسه‌ هاي زوجي نشان مي‌ دهد كه راهبرد «به‌ كا‌رگيري رويكرد مديريت سيستمي و اشتراكي منابع دريا از سوي همه دولت‌ هاي ساحلي و تمركز بر رهيافت چندجانبه‌ گرايي به ترتيب در رتبه اول و دوم و ساير راهبردها در رتبه‌‌‌ هاي بعدي قرار گرفتند.

Optimal management of Caspian Sea to reach sustainability and a cooperative peaceful use of resources is one of the most important issues in the region. This can help reduce political tensions and create a long-lasting security in considering the conflicts. The solution will be management strategies of Caspian Sea with its present status quo to reach cooperation between coastal states. To offer a multi-criteria decision method by reviewing the literature and research findings, we used SWOT method by consulting with experts and identified 8 strengths, 4 weaknesses, 5 opportunities, and 5 threats. The 10 best strategies were developed were by ANP method and uncertainty conditions. They were ranked by fuzzy. The approach applied in this research is a combination of cross-sectional and survey methods. The comparison of the questionnaire reveals that the suitable strategy is “systematic and shared resources management by the coastal states” and the second one is “focus on multilateralism”.