باده‌ ستايي ابونواس و حافظ

ستايش باده به شيوه‌ هاي مختلف و با تعابير و تصاوير گوناگون، از ديرباز در شعر شاعران عرب، درون‌مايه‌ اي مكرر بوده‌ است كه ابونواس، شاعر ايراني‌ تبار دور عباسي، به آن نظم و سامان تازه‌ اي بخشيد و بنيان‌ گذار خمريه‌ سرايي شد. از شاعران ادب پارسي، منوچهري دامغاني و حافظ، بيشترين تأاثير را در اين زمينه از او گرفتند. در اين مقاله، نخست درباره واژه «باده» و تاريخچه كاربرد آن در ادب عربي و فارسي، به اختصار كاوشي صورت گرفته و سپس تعبيرات مشترك ابونواس و حافظ با ذكر شواهد آن‌ ها بيان شده‌ است. سومين بخش مقاله، تعبيرات ويژه ابونواس از شراب است كه 24 نمونه از آن‌ها با توضيح بيان شده، و بخش چهارم، تعبيرات ويژه حافظ است كه 21 نمونه از آن‌ ها استخراج شده‌ است. بخش پنجم مقاله، تشبيهات و توضيحات مشترك ابونواس و حافظ از باده است كه به آوردن شش نمونه بسنده شده، و در پايان مقاله هم «باده» در ديوان حافظ اجمالا بررسي شده و نيز به بازتاب آموزه‌ هاي فلسفي و عرفاني بر خمريات اين دو شاعر اشارتي رفته‌ است و سرانجام در بخش نتيجه، تشابه و تمايز انديشه اين دو شاعر بزرگ، در سيزده بند بيان شده‌ است.