مهدي‌باوري و مؤلفه‌هاي آن در ميان زيديان مقارن با ظهور نفس زكيه (145 ـ 100)

(Believing in Mahdiism and its components among the Zaydis Contemporary with the Advent of Nafs-e-Zakiyyah (100-145

بازشناسي مؤلفه‌هاي مهدي‌باوري پاره‌اي از زيديان هم‌زمان با ظهور محمدعبدالله بن حسن مثني ملقب به نفس زكيه (145 ـ 100) موضوع اصلي پژوهش پيش روست. در اين مقال بررسي تحليلي عناصر مهدي‌انگاري نفس زكيه پي گرفته شده است كه از كاركردهاي ويژه‌اي در قيام محمد و همچنين تبيين روند باور به مهدويت در ميان زيديه برخوردار است. به نظر مي‌رسد مهدي‌باوري نفس زكيه از مؤلفه‌ها و شاخص‌هايي چون اهتمام به نام و نسب و ويژگي‌هاي ظاهري تشكيل شده است. چنان‌كه تا اندازه‌اي به نشانه‌هاي ظهور مهدي نيز توجه گرديده است. همچنين نمي‌توان نقش خواص و برخي از جريان‌هاي غالي را ناديده گرفت. بنابراين تحقيق حاضر با استفاده از منابع معتبر تاريخي، حديثي و فرقه‌شناختي و همچنين مصادر درون گروهي و بهره‌مندي از تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده از مصادر متقدم و ارائه تحليل‌هاي مستند تلاش مي‌كند تا تصويري روشن از عناصري ترسيم كند كه به مهدي‌انگاري محمد كمك كردند.

Recognition of the components of Mahdiism contemporary with the advent of Muhammad Abdullah ibn al-Hasan Musanna known as Nafs-e-Zakiyyah (100-145) among some of the Zaydis is the subject of this study. In this article, an analytical review is made on the elements of similarity between Nafs-e-Zakiyyah and Mahdi which have specific functions in the uprising of Muhammad, as well as the explanation of the belief in Mahdiism among the followers of Zaidiyyah. It seems that the name, genealogy and apparent characteristics were the reasons to identify Zakiyyah as Mahdi. The signs of the emergence of Mahdi were also among the other indicators. Moreover, the role of some special people and exaggerated movements could not be ignored. Therefore, the present study, using valid historical, traditional, sectarian and intra-group sources, analyses the information obtained from the early sources and provides a documentary analysis to draw a clear picture of the elements which identify Muhammad as Mahdi.