اثر درمان تركيبي عصاره هيدروالكلي پسته كوهي و فلووكسامين بر حافظه فضايي موش صحرايي نر تحت استرس بي‌حركتي

Effect of hydro-alcoholic extract of Proveskia abrotanoides on blood glucose and liver enzymes level in streptozotocin-induced diabetic rats

زمينه و هدف : استرس اكسيداتيو موجب اختلال در فرايندهاي مغزي مانند حافظه مي‌گردد. پسته‌كوهي (Pistacia atlantica kurdica) حاوي تركيبات آنتي‌اكسيدان، اسيدهاي اولئيك و لينولئيك است. فلووكسامين يك داروي ضدافسردگي است كه با مهار بازجذب سروتونين عمل مي‌كند. اين مطالعه به منظور تعيين اثر عصاره هيدروالكلي پسته‌كوهي و فلووكسامين بر حافظه فضايي موش‌هاي صحرايي نر تحت استرس بي‌حركتي انجام شد. روش بررسي : در اين مطالعه تجربي 30 سر موش صحرايي نر نژاد ويستار در 5 گروه 6 تايي تقسيم شدند. گروه كنترل تحت استرس بي‌حركتي قرار نگرفت. گروه استرس فقط تحت استرس بي‌حركتي، گروه پسته‌كوهي تحت استرس بي‌حركتي و تجويز عصاره هيدروالكلي پسته‌كوهي ((mg/kg/bw400)، گروه فلووكسامين تحت استرس بي‌حركتي و تجويز فلووكسامين (mg/kg/bw 120) و گروه پسته‌كوهي توام با فلووكسامين تحت استرس بي‌حركتي و تجويز عصاره هيدروالكلي پسته‌كوهي (mg/kg/bw400) و فلووكسامين (mg/kg/bw 120) به‌صورت گاواژ قرار گرفتند. براي سنجش حافظه فضايي از آزمون ماز شعاعي استفاده شد. بعد از 21 روز از شروع مداخله، حيوانات تحت بيهوشي قرار گرفتند و بعد از خونگيري، ميزان مالون‌دي‌آلدهيد و كاتالاز در بافت هيپوكمپ و ميزان كورتيكوسترون و گلوكز سرم اندازه‌گيري شد. يافته‌ها : استرس به‌طور معني‌دار باعث افزايش زمان رسيدن به هدف، افزايش مالون‌دي‌آلدهيد، كورتيكوسترون، گلوكز سرم و كاهش كاتالاز در گروه استرس در مقايسه با گروه كنترل گرديد (P<0.05). در گروه دريافت‌كننده پسته‌كوهي و گروه پسته‌كوهي توام با فلووكسامين در مقايسه با گروه استرس زمان رسيدن به هدف، مالون‌دي‌آلدهيد، كورتيكوسترون و گلوكز سرم به‌طور معني‌داري كاهش و كاتالاز به‌طور معني‌داري افزايش يافت (P<0.05). در حالي كه فلووكسامين در مقايسه با گروه كنترل زمان رسيدن به هدف، مالون‌دي‌آلدهيد و گلوكز سرم را به‌طور معني‌داري افزايش و ميزان كورتيزول و كاتالاز را كاهش داد (P<0.05). نتيجه‌گيري : اين مطالعه نشان داد كه استرس بي‌حركتي باعث تضعيف حافظه و تيمار با فلووكسامين به‌عنوان داروي ضدافسردگي باعث تشديد ضعف حافظه و تيمار با عصاره هيدروالكلي پسته‌كوهي باعث بهبود حافظه مي‌گردد.

Background and Objective: Diabetes mellitus is a metabolic disorder that is characterized by hyperglycemia resulting from defects in insulin secretion and action, or even both of them. Proveskia abrotanoides has anti-bacterial, anti-parasitic, antioxidant, anti-inflammatory, and analgesic effects. This study was done to evaluate the effect of hydro-alcoholic extract of Proveskia abrotanoides on blood glucose and liver enzymes level in streptozotocin-induced diabetic rats. Methods: In this experimental study, 60 male Wistar rats were randomly allocated into including healthy control, healthy received Glibenclamide, healthy -treated with 150, 300 and 600 mg/kg/bw of Proveskia abrotanoides extract, diabetic control, diabetic treated with 150, 300 and 600 mg/kg/bw of extract, positive control (diabetic treated with the Glibenclamide). After the treatments, the blood samples were taken from the animals and the level of blood glucose and liver enzymes including ALT, AST, and ALP were measured. Finally, the effect of hydro-alcoholic extract of Proveskia abrotanoides was compared with Glibenclamide as a conventional drug. Results: The results showed a significant increase in liver enzymes (ALT, AST, ALP) in hyperglycemic rats compared to the healthy controls (P<0.05). The mean of AST, ALT and ALP enzymes in hyperglycmia group were 286.83±7.46, 172.16±5.74, 526.17±8017, respectively while in healthy control it was 239±12.16, 100±2.42 and 196.33±6.82, respectively. In hyperglycemic rats treatment with doses of 150, 300, and 600 significantly reduced liver enzymes levels in compare to hyperglycemic contol group (P<0.05). In group treated with 150 mg/kg/bw, the average of ALP, AST, and ALT enzymes was 160.67±6.29, 127.33±5.23 and 260.33±7.18, respectively. The mean of ALP, AST, and ALT enzymes in group treated with 300 mg/ kg/bw was 197.5±6.71, 144.33±8.82 and 201.67±9.60, respectively. In group treated with 600 mg/kg/bw, the mean of ALP, AST, and ALT enzymes was 192.23±8.23, 111.17±6.13 and 329±7.43, respectively. The hydro-alcoholic extract of Proveskia abrotanoides significantly reduced serum glucose and liver enzymes in comparison with Glibenclamide group (P<0.05). Conclusion: The hydro-alcoholic extract of Proveskia abrotanoides reduces liver enzymes and blood glucose level in streptozotocin-induced diabetic rats.