اثرات اسموپرايمينگ بذر در دماهاي مختلف، بر سبزشدن، رشد گياهچه و درصد اسانس مرزه خوزستاني (Satureja Khuzestanica Jamzad) تحت تنش خشكي

گونه‌هاي متعددي از جنس مرزه (Satureja) در مناطق مختلف ايران رويش دارند. در بخش­هاي زيادي از كشور، تنش خشكي يكي از مهمترين عوامل نامساعد براي استقرار و رشد گياهان محسوب مي‌شود. جوانه‌زني و سبز شدن در اغلب گياهان تحت تاثير تنش‌هاي محيطي از جمله خشكي قرار گرفته و دچار اختلال مي‌شود. يكي از راههاي بهبود قدرت بذر و گياهچه براي مقابله با شرايط تنش، پرايم كردن بذر بايكي از روشهاي پرايمينگ و متناسب با تنش مربوطه است. اين تحقيق به‌منظور بررسي تاثير هيدرو و اسموپرايمينگ در دماهاي مختلف براي بهبود نمود بذر و گياهچه مرزه خوزستاني تحت تنش خشكي، انجام شد. آزمايش گلخانه‌اي و به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با چهار تكرار و سه فاكتور اجرا شد. فاكتور اول شامل دو سطح تنش خشكي ( 25% و 50% ظرفيت زراعي) به همراه شاهد ( 75% ظرفيت زراعي)، فاكتور دوم، سه سطح پرايمينگ (صفر،4- و8- بار با استفاده از PEG6000)) و فاكتور سوم شامل دو سطح دماي پرايمينگ (15 و 25 درجه سانتي‌گراد) بود. با افزايش سطح تنش خشكي، صفاتي نظير درصد و سرعت، وزن تر و خشك گياهچه، طول گياهچه، شاخص بنيه و شاخص سطح برگ كاهش يافت اما درصد اسانس و طول ريشه افزايش يافت. اثر متقابل تنش خشكي و پتانسيل اسمزي محلول پرايمينگ بر درصد و سرعت سبز شدن و شاخص بنيه معني‌دار بود و همچنين اثر متقابل دماي پرايمينگ و پتانسيل اسمزي محلول پرايمينگ نيز بر صفات درصد و سرعت سبز شدن، شاخص بنيه و وزن خشك بخش هوايي معني‌دار بود. تيمار هيدروپرايمينگ در دماي °15 درجه سانتيگراد بيشترين اثر مثبت را بر درصد و سرعت سبز شدن، وزن خشك و تر گياهچه، طول گياهچه و ريشه، شاخص سطح برگ و شاخص بنيه داشت. در كل اثر مثبت پرايمينگ برشاخص‌‌هاي كيفي بذر در حالتي كه بذرها در دماي پايين‌‌تر (° 15 درجه سانتيگراد) پرايم شده بودند بارزتر بود.