اثر تيمارهاي مختلف رفع خواب بذر جهت القا رويش و بنيه بذور در جمعيت هاي 4 گونه دارويي جنس مرزه Satureja spp

بذر هشت جمعيت از 4 گونه دارويي مرزه سهندي(Satureja sahendica) مرزه بختياري(، S.bachtiarica) مرزه خوزستاني (S.khuzistanica) و مرزه خوراكي(S.hortensis ) در قالب آزمايش فاكتوريل در معرض 5 تيمار سرمادهي، پس رسي، خراش دهي شيميايي (الكل 70 درصد)، خراش دهي مكانيكي (كاغذ سمباده) و آب مقطر (شاهد) قرار گرفتند. طرح آزمايش گلخانه‌اي بصورت كاملا تصادفي با سه تكرار در شرايط دمايي °C5±25 و نور 10000 لوكس در طول روز و (°C12-5) در شب، در موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور سال 1388-1389 انجام شد. ويژه‌گي‌هاي رويش بذر شامل درصد و سرعت جوانه زني، طول ريشه‌چه و ساقه چه، طول گياه‌چه، وزن تر خشك، شاخص بنيه اندازه گيري شد. مقايسه ميانگين خصوصيات رويش بذر بين 4 گونه نشان داد كه درصد و سرعت جوانه زني و شاخص بنيه مرزه خوزستاني از سه گونه ديگر بيشتر بود. مقايسه ميانگين بين هشت جمعيت در 4 گونه مرزه نشان داد كه جمعيت مرزه خوزستاني از مرزه خوزستاني(S.khuzistanica ) و جمعيت مرزه خوراكي با منشا خوزستان (S.hortensis)داراي درصد، سرعت جوانه‌زني و شاخص بنيه بيشتري نسبت به ساير جمعيت‌ها بودند. شاخص‌هاي جوانه زني و بنيه بذر در جمعيت‌ مرزه خوزستاني با خراش دهي فيزيكي (كاغذ سمباده و الكل) نسبت به ساير تيمارها بيشتر بود و مشخص شد كه خواب بذر اين جمعيت به روش خراش‌دهي بر طرف مي شود. خصوصيات مرتبط با جوانه‌زني نظير شاخص بنيه، وزن تر و خشك گياهچه در دو جمعيت لرستان و قزوين به ترتيب از دو گونه مرزه خوزستاني(‌ .khuzistanica S) و مرزه سهندي( .sahendica S) با تيمار پس‌رسي و سرما بيشتر از ساير تيمارها بهبود يافت.