بررسي رابطه دين‌ داري با دو نوع فرهنگ سياسي مشاركتي و دموكراتيك

نظريه‌پردازان با توجه به چارچوب نظري‌شان، نقش متفاوتي براي دين در فرآيند گذار به دموكراسي قائل شده‌اند. نظريات شكل‌گرفته الگوهاي غربي، تحقق دموكراسي غربي در جوامع برخوردار از فرهنگ اسلامي را امري بعيد مي‌دانند؛ اما روشن است كه هرچند دين مبين اسلام با دموكراسي غربي، سازگاري ندارد ولي اگر مقصود از توسعه سياسي، مشاركت شهروندان در فرآيندهاي سياسي باشد، اين دو مفهوم باهم سازگار هستند. مطالعه حاضر نيز در همين راستا، باهدف بررسي تاثير دين‌داري بر روي فرهنگ سياسي دموكراتيك (منطبق با ارزش‌هاي غربي) و فرهنگ سياسي مشاركتي (منطبق با ارزش‌هاي اسلامي) انجام‌گرفته است. اطلاعات اين تحقيق با استفاده از ابزار پرسش‌نامه در چارچوب روش پيمايشي در بين كليه شهروندان شهر اصفهان در سال 1394 با نمونه تصادفي 339 نفر انجام شد. يافته­ها نشان مي‌دهد با افزايش دين‌داري از ميزان فرهنگ سياسي دموكراتيك در بين افراد، كاسته مي‌شود؛ به‌عبارت‌ديگر، فرهنگ سياسي دموكراتيك در بين افرادي بالاتر بود كه از دين‌داري كمتري برخوردار بودند. از سوي ديگر، فرهنگ سياسي مشاركتي در بين افرادي كه از ميزان دين‌داري بالاتري بودند، بيشتر بود و دين‌داري، تاثير مثبتي بر روي فرهنگ مشاركتي در بين شهروندان دارد