بررسي نظريه ي خطابي درباره ي اعجاز تأثيري قرآن كريم

Considerations on Khattabi’s Theory about “Effective Miracle” of the Holy Qur’an

يكي از نظريه‌هاي مهم اعجاز قرآن، «اعجاز تأثيري» است كه نخستين بار از سوي خطابي ارائه شد و پايه گرايش و استناد بسياري از دانشمندان پس از وي گرديد. اين نظريه آن‌طور كه بايد مورد توجه قرار نگرفته، در منابع مختلف با عناويني مختلف حضور يافته است كه از جمله آنها مي‌توان به اعجاز نفساني، اعجاز وجداني، جذبات روحي، روعه قرآني و ... اشاره كرد. بر اساس اين نظريه، جذبه‌هاي قرآني ماهيتي فرابشري و نشانه‌هايي ويژه خود دارند با تأثيرهاي شناخته‌شده در جهان مادي متفاوت است. خطابي با اشاره به برخي مستندات و نشانه‌هاي اعجاز تأثيري، خاستگاه و فرايند آن را ابهام‌آلود رها كرده است. اين مقال بر آن است كه به بررسي و تحليل سخنان وي پرداخته، بحث را با پالايشي مناسب و البته به فراخور مجال اندك، ارائه كند.

One of the most important theories about Qur’an miracle is “Effective Miracle” that was propounded، first of all، by khattabi - of Sunni great author of “Bayan I’jaz al-Qur’an” and commentator of “Sahih al- Bukhari” and “Sunan Abu Dawud” with available resources، and many scholars follow him. According to this theory، Qur’anic attractions have beyond the nature of human and its own special signs، and also، it is different from known attractions in material world. Khattabi has left its origin and process ambiguously by referring to some documentations and signs of “Effective Miracle”. In this article، we try to consider and analyze his remarks، and present it، by proper refinement،