نقش و اهميت شاهنامه فردوسي در فرهنگ گرجستان

گرجيان از ديرباز با توجه به علاقه‌اي كه به ارزشهاي اخلاقي شاهنامه و نيز فرهنگ پهلوانانه آن داشتند مشتاقانه به ترجمه و روايت ‌اين اثر سترگ و داستانهاي مرتبط با آن روي آورده اند. بر اساس يك خط سير تاريخي مي‌توان گفت شاهنامه در سه مرحله به زبان گرجي ترجمه شده است. بار اول، در قرن دوازدهم ميلادي كه ترجمه و روايتهاي آن از دست رفته است. بار دوم در فاصله قرنهاي 15 تا 18 ميلادي كه در شكل روايتهاي منظوم، منثور و منظوم و منثور موجود است بار سوم از قرن بيستم تا دوره معاصر. پژوهش حاضر ضمن بررسي فعاليتهاي شاهنامه‌پژوهي گرجيان حضور پررنگ ‌اين اثر را در فرهنگ و ادبيات گرجستان نيز بررسي كرده است. تاثير شاهنامه در شكل‌گيري داستانها و حماسه‌هاي گرجي بويژه «پلنگينه‌پوش» - برجسته‌ترين اثر ادبي گرجي- همواره مورد تاكيد بوده است. برخي گزارشهاي تاريخي نيز برگزاري مجالس شاهنامه‌خواني را تاييد كرده‌اند. در فرهنگ عامه گرجستان نيز مثلها، شعرها و اندرزهاي اخلاقي پرشماري است كه از زبان اصليترين قهرمان شاهنامه، يعني رستم بيان شده است. گذشته از‌ اين، روايتهاي گرجي شاهنامه بيانگر رسوخ تمام‌عيار شاهنامه در فرهنگ و ادب گرجي است. همچنين از سالهاي پاياني قرن نوزدهم تاكنون فعاليتهاي شاهنامه‌پژوهان گرجي از اهميت و اعتبار خاصي برخوردار بوده است. شاهنامه هنوز هم بين گرجيان جايگاه ويژه‌اي دارد ‌اين امر از گرايش آنان به نامهاي برگرفته از شاهنامه در نام‌گذاريهايشان كاملاً مشهود است.