شبيه سازي اثر تغيير اقليم بر توليد نخود در استان زنجان

تغيير اقليم ناشي از افزايش دي اكسيد كربن و ساير گازهاي گلخانه اي در آينده مي تواند اثرات قابل توجهي بر توليد محصولات زراعي داشته باشد. هدف اين تحقيق بررسي اثر تغيير اقليم بر عملكرد نخود (Cicer arietinum L.) و توليد نقشه هاي عملكرد در شرايط ديم استان زنجان بود. سناريوهاي مورد بررسي شامل سناريوي شاهد، كه شرايط جاري را شبيه سازي كرد و سناريوي تغيير اقليم شامل اثر مستقيم افزايش غلظت دي اكسيدكربن هوا (از 350 به 700 ميكرومول بر مول) و اثر غيرمستقيم آن (كاهش 10 درصدي بارندگي و افزايش 4 درجه سانتي گرادي دما)، بودند. شبيه سازي ها با استفاده از يك مدل ساده شبيه سازي گياه نخود براي سناريوهاي مختلف انجام شد و نقشه هاي عملكرد و تغييرات آن در اراضي ديم استان از طريق رهيافت سيستم هاي اطلاعات جغرافيايي (GIS) توليد شدند. در نهايت تغييرات عملكرد و نوسانات آن در سال هاي مختلف در مقايسه با شرايط فعلي مورد ارزيابي قرار گرفتند. طبق نتايج اين مطالعه، شرايط اقليمي آينده، به طور ميانگين در استان زنجان موجب افزايش 4/ 33 درصدي توليد نخود نسبت به شرايط فعلي خواهد شد (افزايش از 717 به 957 كيلوگرم در هكتار) اما پايداري عملكرد در سال هاي مختلف كاهش خواهد يافت (افزايش 2/ 21 درصدي ضريب تغييرات). به نظر مي رسد دليل افزايش عملكرد، اثرات مثبت افزايش غلظت دي اكسيد كربن بر فتوسنتز و كاهش تعرق ناشي از آن باشد؛ همچنين بررسي نتايج مشخص كرد عاملي كه نوسانات توليد در سال هاي مختلف را افزايش مي دهد، افزايش دما خواهد بود.