ضمان ناشي از آتش‌افروزي در حقوق اسلامي

Liability for Fire in Islamic Law

هرگاه كسی آتشی بیفروزد و آن آتش به‌قدر متعارف باشد و شخص نداند كه به ملك دیگری سرایت می‌كند، مسئول خسارت‌های ناشی از آن نیست. این حكم فقهی كه منطبق با تعریف‌های جدید حقوقدانان از تقصیر است، در قانون مجازات اسلامی جدید نیز دیده می‌شود، با این‌حال، تنها در فرضی به‌كار می‌رود كه آتش در محل مُجاز افروخته شود. بنابراین، هرگاه آتش در محل غیرمُجاز، شامل املاك دیگران یا حتی معابر عمومی افروخته شود، به‌دلیل ماهیت خطرناك خویش، با اثبات انتساب روشن كردن آتش به فرد و به صرف ورود زیان، او ملزم به جبران خسارت است؛ حتی اگر آتش‌افروز آگاه نباشد یا به مقدار نیاز خویش آتش روشن كند. حال باید دانست كه این رویكرد فقهی را می‌توان در حقوق كنونی ایران اعمال كرد یا خیر. با نظر به قانون‌های موضوعه و تحلیل نظر فقهای شیعه و انطباق آن با حقوق اهل سنت، می‌توان به چنین نتیجه‌ای رسید و انطباق آن را با حقوق عرفی جدید تأیید كرد.      

Fire is a phenomenon which is governed by specific rules and is connected to several ‎branches of law.‎ In different legal systems, there are different rules as to civil liability for damages ‎resulted from fire and also other harmful causes.‎ In the Islamic law, which is the basis of Iranian legal system, a variety of views and ‎approaches has been offered, the most important of which is based on the doctrine of ‎fault; a general doctrine applicable on the most of civil liability suits.‎