سرنام‌هاي دوسطحي در زبان فارسي

Two - Level Word Acronyms in Persian

اختصارسازي از فرايندهاي مهم واژه‌سازي است كه در آن يك يا چند نويسه جانشين چند واژه يا يك عبارت طولاني مي‌شود. به­ طوركلي به لحاظ شيوۀ تلفظ دو نوع اختصار وجود دارد؛ اختصارهاي الفبايي كه نويسه‌هاي آن تك­تك تلفظ مي‌شود، و سرنام‌ها كه حروف آن به صورت يك واژه ادا مي‌شود. هدف اين پژوهش معرفي و تحليل چگونگي تشكيل سرنام‌هاي دوسطحي است كه ساز و كار ويژه و نويني از واژه‌سازي در زبان فارسي ايجاد كرده و كاربردش در سازمان‌ها و نهاد‌هاي اجتماعي باب شده و رو به افزايش است. اين سرنام‌ها افزون بر اختصار بودن واژه­اند و گوياي هدف و پيام آن سازمان‌ها. از اين‌رو، اين نوع اختصار، معني را در دو سطح بيان مي‌كند؛ به عنوان يك سرنام و به عنوان يك واژۀ موجود و معمولي زبان. هدف اين پژوهش اين است كه نشان دهد فرايند تشكيل سرنام‌هاي دوسطحي كه موجب يكسان­ شدن صورت نوشتاري و تلفظ يك واژۀ موجود و يك سرنام‌ مي‌گردد نوعي افزايش معنايي به صورت «چندمعنايي» است.

Acronyming is one of the word-formation processes. In general terms, there are two types of acronyms; initialisms and word acronyms. An initialism is read and pronounced as a spelling or as a sequence of letters, while a word acronym is pronounced as a single ordinary word. Two-level word acronym is a type of word acronym used by organizations and social groups to suggest some aspect of their purpose or objective. Two-level word acronym expresses meaning on two levels, i.e., as an acronym and as a simple word. This research aimed at the introduction and analysis of some Persian two-level word acronyms whose application is increasing among Iranian organizations and social groups. Furthermore, in this paper, it is argued that the formation of two-level word acronyms which makes the written form and the pronunciation of an actual word and an acronym the same as each other, is a type of semantic extension in the form of polysemy.