بازتاب نظريه منازعه تمدن ها در ايران

The Reflection of the Clash of Civilizations Theory in Iran (Text in Persian)

نظريه منازعه تمدن­ها از جمله نظريات حوزه سياست بين­الملل است كه مورد توجه بسيار پژوهش‌گران و كارگزاران سياسي در سطح جهاني قرار گرفته است. در اين پژوهش، بازتاب نظريه منازعه تمدن­ها در ميان گروه­هاي سياسي و روشنفكران دانشگاهي ايراني مورد بررسي واقع شده است. تحليل بازتاب اين نظريه در ايران مي‌تواند نشانه ­هايي براي شناخت جهت­گيري­ هاي ايرانيان بخصوص در باب نحوه تعامل با غرب در اختيار ما قرار دهد. بدين ترتيب پرسش اين پژوهش آن است نظريه منازعه تمدن‌ها چه واكنش‌هايي در ميان گروه‌هاي سياسي و محافل آكادميك ايران برانگيخت. فرضيه پژوهش آن است كه نظريه منازعه تمدن‌ها موجب موضع­گيري متفاوت گفتمان­هاي سياسي رقيب در ايران شد به نحوي كه يكي آن را مؤيد ضرورت منازعه با غرب و ديگري آن را مؤيد ضرورت تنش زدايي در روابط با غرب شمرد. در اين پژوهش با ارجاع به اظهارنظرهاي شخصيت­ها و افراد وابسته به دو جناح سياسي موجود در ايران و نيز پژوهشگران دانشگاهي علوم سياسي و روابط بين ­الملل در مورد نظريه منازعه تمدن‌ها و شاخص ­سازي از اين نظرات، تلاش مي‌شود تا پاسخ سوال پژوهش يافته شود.

Huntington’s theory of the clash of civilizations has widely attracted the attention of scholars as well as practitioners in politics. In this article، the reaction of the Iranian political factions and academics towards the theory is explored. As it contains specific views on the Islamic civilization، it has enthusiastically been discussed in Iran. Such views can clarify the attitudes of the Iranian political activists and academics towards the interaction with the West. Hence، the article’s main question is: what is the response of Iranian political groups to the theory of the clash of civilization? The study’s hypothesis is that the theory of the clash of civilizations has provoked different views of rival political discourses in Iran، as one took it to emphasize the continuation of confronting the West and the other arrive at the need for détente in relation with the West. The answer to the question is explored through the analysis of the views of activists relating to competing dominant political discourses as well as those of academics in Iran.