بررسي انعطاف‌پذيري ابزارهاي مالي اسلامي جهت تأمين مالي بودجه دولت

Evaluation of Flexibility of Islamic Securities (Sukuk) to Government Finance

با توجه ضرورت تأمين مالي هزينه‌هاي دولت و لزوم بررسي روش‌هاي كارآمد براي تأمين مالي اين هزينه‌ها، در مقالۀ حاضر، ابتدا به اختصار مطالعات صورت‌گرفته در زمينۀ تنوع‌بخشي به انواع اوراق بهادار اسلامي بررسي و سپس به‌روش توصيفي با استفاده از منابع معتبر، انواع هزينه‌هاي دولت و نحوه تأمين مالي آن‌ها از طريق صكوك تبيين مي‌گردد. اين مقاله درصدد دستيابي به پاسخ اين دو پرسش است: (1) كدام‌يك از ابزارهاي مالي اسلامي، داراي بيش‌ترين دامنه كاربرد (انعطاف‌پذيري) در تأمين نيازهاي مالي دولت مي‌باشند؟ (2) كدام‌يك از نيازهاي مالي دولت با سهولت بيشتري تأمين مالي مي‌شود؟ نتايج بررسي‌هاي صورت‌گرفته نشان‌دهنده اين است كه اسناد خزانه اسلامي داراي بيش‌ترين كاربرد در تأمين مالي هزينه‌هاي دولت بوده و پس از آن اوراق استصناع و اوراق جعاله داراي بيش‌ترين انعطاف‌پذيري در تأمين هزينه‌هاي دولت مي‌باشند. از طرفي، هزينه‌هاي مرتبط با خريد كالاهاي موردنياز دولت با سهولت بيشتري تأمين مالي مي‌شوند. هزينه‌هاي مرتبط با اجراي طرح‌هاي عمراني جديد و هزينه تكميل طرح‌هاي عمراني نيمه‌تمام در رتبه‌هاي بعدي قرار دارند.

With respect to financing government expenditures and Due to the necessity of analysis of effective ways of financing these expenditures, this paper reviews literature on the Islamic Securities and with a descriptive method, explains government expenditures and ways of financing them. This paper seeks to answer two questions: (1) which of Islamic Securities has more flexibility to finance government expenditures? (2) Which of government expenditures can be financed more easily? Results show that Islamic Treasury Bills, Istisna' and Ju'alah sukuks have more flexibility in financing government expenditures.In other hand, government spending on purchasing required goods can be financed easily. Next in rank are government spending on new development projects and the cost of performing incomplete development projects.