از فتح تاريخي تا فتح تاريخ (مورد مطالعه: حسين بن علي)

پژوهش پيش رو درصدد آزمودن اين فرضيه است كه «تاريخ را فاتحان ننوشته‌اند» كه آن را از راه‌هاي گوناگون مي‌توان اثبات كرد. علاقه انسان‌ها به مطالعه و ثبت رويدادهاي مهم و نيز تأييد اين علاقه‌مندي از سوي كتاب‌هاي آسماني كه سخنگويان وجدان معنوي بشرند، دو نمونه مهم از اين راه‌ها به شمار مي‌‌آيند. راه ديگر، مطالعه شواهد فروان در حيات اجتماعي، سياسي و علمي مردان و زنان بزرگ است. اين مردان و زنان، به دو گروه فاتحان تاريخي و فاتحان تاريخ، تقسيم مي‌شوند؛ نخستين گروه، كساني هستند كه قلمروها گشوده‌اند و سرزمين‌ها گرفته‌اند. آنان «فاتحان تاريخي»‌اند. گروه دوم، كساني هستند كه به جاي سرزمين، دل و دفترها را گشوده‌اند و از خويش، نامي نيك به جاي نهاده‌اند. آنان «فاتحان تاريخ» و راهبر تاريخ‌اند و در سرزمين قلب‌ها و قلم‌ها جاويدند. حسين بن علي7 و يزيد بن معاويه، دو نمونه شاخص از اين دوگانگي تاريخي به شمار مي‌روند. بي‌گمان، امام حسين7 و بسياري از يارانش به ظاهر شكست خوردند، اما دل و دفتر تاريخ به گونه‌اي ديگر رقم خورد و از او «فاتحِ تاريخ» ساخت و عاشورا براي هميشه، الگوي «پيروزي خون بر شمشير» شد. شواهدي پرشمار، اين فتح بي‌مانند را تأييد مي‌كنند؛ اما در اين مجال، تنها سه شاهد تاريخي مورد گفت‌وگو قرار گرفته است: «ادبيات شعر عاشورايي»، «ادبيات تاريخي» و «سوگ جاويد و اشك جاري در شهادت او».