اثر كشندگي عصاره چريش و زيتون تلخ و اثر افزايشي اسانس مورتلخ بر كنه تارتن خرما Oligonychus afrasiaticus (Acari: Tetranychidae)

Toxicity of neem and chinaberry extracts and additive effect of the essential oil Salvia mirzayanii on the date palm spider mite, Oligonychus afrasiaticus (Acari: Tetranychidae)

كنه تارتن خرما،Oligonychus afrasiaticus (MCG.) ، از آفات مهم خرما در جنوب كشور مي­باشد كه هر ساله دامنه وسيعي از كنه‌كش­هاي شيميايي توسط باغداران براي كنترل اين آفت استفاده مي­شود. با توجه به اثرات مضر چنين آفت­كش­هاي شيميايي و در راستاي توليد خرماي ارگانيك، در اين تحقيق اثر كنه­كشي عصاره آبي دو گياه چريش zadirachta indica A. Juss و زيتون تلخMelia azedarach L. در كنترل بالغين كنه تارتن خرما در شرايط آزمايشگاهي بررسي و با عصاره تجاري چريش (Neemgold) مورد مقايسه قرار گرفت. همچنين اثر افزايشي اسانس گياه مورتلخ Salvia mirzayanii Rech. f. & Esfand روي اين عصاره­هاي گياهي در كنترل آفت مورد بررسي قرار گرفت. آزمايشات زيست­سنجي با روش غوطه‌ورسازي ميوه­هاي خرما در عصاره صورت گرفت. بر اساس نتايج بدست آمده، عصاره هر دو گياه چريش و زيتون تلخ خاصيت كنه­كشي عليهO. afrasiaticus داشتند و بر اساس مقادير LC50، بيشترين مرگ و مير با عصاره تجاري چريش (06/0%)، و بدنبال آن عصاره چريش (23/2%) و زيتون تلخ (25/3%) مشاهده شد. نتايج اين مطالعه همچنان نشان دهنده اثر افزايشي اسانس مورتلخ S. mirzayanii در كاربرد هم‌زمان با عصاره­هاي گياهي مورد آزمايش عليه O. afrasiaticus بود.

The date palm spider mite, Oligonychus afrasiaticus (MCG.), is one of the important pests of date palm in the south of Iran where the application of a wide range of chemical acaricides by growers adversely affects the quality of harvest. Acaricidal activity of water extracts from Azadirachta indica A. Juss and Melia azedarach L., on adult O. afrasiaticus, was evaluated and compared with a commerical formulation of A. indica (Neemgold) under laboratory condition. Additive effect of the essential oil of Salvia mirzayanii Rech. f. & Esfand on these plant extracts was studied through dipping the date fruits in the extracts. Both plants showed acaricidal activity against O. afrasiaticus and the LC50 were 0.06% (commercial Neemgold), 2.23% (A. indica) and 3.25% (M. azedarach). The additive effect of S. mirzayanii in combined application with palnt extracts against O. afrasiaticus was observed as well.