بررسي رويكرد مفسران در تفسير آيات نخست سوره عبس

A Survey of Commentators` Approach in Interpreting First Verses of Abasa

يكي از آيات مشكله قرآن كريم آيات نخست سوره عبس است. مضمون آيات عتاب خداي متعال به شخصي است كه برخوردي انتقادآميز با فرد نابينا داشته است. در كيستي عتاب‌شونده، دو شأن نزول نقل شده است؛ يكي آنكه خداي سبحان، پيامبر’ را عتاب فرموده است و اين برخورد او ترك اولي محسوب مي‌شود، در غير اين صورت عتاب الهي بي‌مورد است؛ چراكه خدا از فعل عبث منزه است. اشكال اين نقل آن است كه نوعي كوتاهي از جانب پيامبر’ صورت گرفته كه با مقام ايشان ناسازگار است. البته هيچ‌يك از مفسران اين برخورد را گناه ندانسته‌اند؛ زيرا با عصمت آن حضرت منافات دارد. اين نقل در ميان مفسران به‌ويژه اهل‌سنت مشهور است؛ شأن نزول ديگر آنكه عتاب‌شونده فردي از بني‌اميه است. اين شأن نزول از اهل‌بيت^ نقل شده و در تفاسير شيعه بازآمده است و در برابر ديدگاه مشهور واقع شده است. در اين تحقيق با دقت در آيات كريمه و بررسي نظرهاي مبتني بر اين دو نقل، رويكرد مفسران درباره تفسير آيات فوق بررسي و جمع‌بندي مي‌شود.

First verses of the chapter Abasa are known among difficult verses in the Quran. These verses carry God`s rebuke of somebody who had acted badly addressing a blind man. On the question that who was the rebuked two cases have been mentioned; some viewed the man to be Prophet and some others to be an amavi man. The former being well-known for commentators, particularly for Sunni commentators. On the view, there must have been a case of Prophet`s leaving an unnecessary but preferred action. If not, Gods rebuke to Prophet would be meaningless; since God is pure from meaningless action. This view may not be agreed with, because Prophet`s dignity disagrees with it. Of course, no commentator view such a rebuke in response to sin. Because Prophet has been known pure of every sin for them. The latter view has been taken from the Prophet`s household and mentioned by Shiites against the former. The paper has studied the views.