اصول حاكم بر فرآيند تربيت از منظر تفسير «من وحي القرآن» و «التحرير و التنوير»

The Principles of Education as Understood from Min Wahyi al-Quran and at-Tahrir wa at-Tanwir

تمسك به آيات قرآن بهترين راه دستيابي به الگويي صحيح در تربيت انسان و رسيدن به سعادت دنيـوي و اخروي است، ازجمله آموزه‌هاي تربيتي بحث از اصول و شرايطي است كه در ضمن به‌كارگيري روش‌هاي تربيت، بايد مورد توجه قرار گيرد تا مقدمه‌اي براي رسيدن به اهداف تربيتي باشد؛ چراكه نتيجه‌‌بخشي روش‌هاي تربيتي مبتني بر شرايطي است كه بايد در هر سه عنصر اساسي محتوا، مربي و متربّي در فرآيند تربيت وجود داشته باشد، در غير اين صورت، روش تربيتي عقيم يا از ميزان ثمردهي آن كاسته مي‌شود. در اين پژوهش، تلاش شده تا با تتبّع در آراء تفسيري سيد فضل‌الله و ابن‌عاشور به‌عنوان دو مفسّر داعي اصلاح اجتماعي ـ ديني در جهان معاصر، شرايط تاثيرگذار در اتخاذ روش‌هاي تربيتي مورد بررسي قرار گيرد تا در برابر مكاتب غربي، تصويري از مكتب تربيتي اسلام ارائه شود و زمينه‌اي براي نشر نظام تربيتي اسلام فراهم گردد. از ديدگاه تفسيري ايشان، قابل فهم بودن، تداوم، حكمت و بصيرت، فروتني، شرح صدر، تعقل و احساس مسئوليت از جمله شرايط بسترساز براي به‌كارگيري روش‌هاي تربيت است.

Resorting to verses of the holy Quran can be regarded as the best way for accessing a right model of education for human to attain earthly and heavenly happiness. Studying educational principles and conditions, worthy of attention while applying educational methods as a ground for attaining educational goal, has regarded among educational teachings. The why is that fruitfulness of educational methods is based upon some conditions necessary for all three basic elements of education including content, educator and those receiving education. Or else, the method would not be fruitful as it should. The paper has studied two contemporary commentators` educational opinions in the field of effective conditions for taking methods; these two commentators are known as claiming socio-religious reformation. In this way, a picture of Islamic school of education in comparison with western schools would be shown and the ground for publishing Islamic thought would appear. For the commentators, comprehensibility, stability, wisdom and enlightenment, humility, patience, reasonability and sense of responsibility may be regarded as basic grounds for applying methods of the field.