سرگذشت اومروس و اومريسم

The Tale of Euhemerus and Euhemerism

بدون شك يكي از مهم‌ترين و قديمي‌ترين مكتب‌هاي اسطوره‌شناسي اِوِمريسم است كه اسطوره‌ها را گزارش‌هاي تحريف‌شدة رويدادهاي تاريخي مي‌شمارد. اين رويكرد از ديرباز در ايران هواداران بسياري داشته، اما پژوهش اندكي در مورد آن صورت گرفته است. در اين مقاله تاريخچۀ اين مكتب را از زمان انتشار كتاب تاريخِ مقدس اومروس در 300 سال پيش از ميلاد مسيح تا قرن 18 ميلادي هنگامي‌كه به‌ عنوان يك مكتب اسطوره‌شناسي تثبيت شد، مورد بررسي قرارداده‌ و نشان داده‌ايم كه چرا و چگونه ديدگاه اومروس به‌ عنوان نظريه‌اي مذهبي دربارۀ خدايان اساطيري به‌ تدريج تبديل به مكتبي در اسطوره‌شناسي مدرن شده است. در اين راستا تلاش كرده‌ايم از متون دست اول استفاده كنيم، از جمله بخشي از كتاب تاريخ مقدس اومروس را به فارسي برگردانده‌ايم. در نهايت كوشيده‌ايم بازتاب كتاب اومروس را در ادبيات فارسي بيابيم و نشان داده‌ايم كه بخشي از حماسة كوش‌نامه را مي‌توان اقتباسي از اين كتاب دانست.

One of the oldest and most important schools in mythology, without doubt, is Euhemerism which considers myths as distorted accounts of historical events. Although, for a long time, this theory has had many supporters in Iran, there has been little research attempted on it. In the present article, we examine the history of Euhemerism from the time of publication of Euhemerus’s Sacred History in 300 BC to the 18th century when it became an established school in mythology. We demonstrate how and why Euhemerus's point of view, a theory about ancient gods, has gradually turned into a school of thought in modern mythology. In this regard, we utilize original texts and have translated a part of Sacred History to Persian. Finally, we attempt to find reflections of Euhemerus's work in Persian literature and to show that a part of Kush-nama can be considered as an adaptation of his work.