تقابلهاي دوگانه در غزليات عطار

تقابل معنايي يكي از پر بسامدترين هنرهاي كلامي به شمار ميرود كه بسيار مورد توجه ساختارگرايان قرار گرفته است. تقابل معنايي در پژوهشهاي معناشناسي و ساختاري آثار ادبي، به عنوان شبكه اي نظامند و سازمان يافته در نماياندن روابط مفهومي ميان واژگان نقشي موثر ايفا ميكند. پژوهش حاضر به بررسي تقابلهاي معنايي و واژگاني در دويست غزل فريدالدين عطار نيشابوري ميپردازد و حاصل كار نشان ميدهد كه عطار به چه ميزان از اين هنر كلامي بهره برده است. در غزلهاي عطار چندين حوزة تقابلي وجود دارد كه بزرگترين و پر بسامدترين حوزة آن اختصاص به مفاهيم ارزشي عرفاني دارد چون: تقابل ميخانه و مسجد، زهد و صوفي، بقا و فنا و ... با بررسي اين تقابلها ميتوان به زوايايي از انديشه، ناخودآگاهي فردي و جمعي، اوضاع اجتماعي و سبك معنايي عطار، را دسترسي پيدا كرد.