تحليل نظريه حق الناس در خصوص حق راي و بررسي صلاحيت ها

حق الناس، گزاره ديني بسيار مهمي است كه در آيات و روايات پشتوانه اي قوي براي حراست از حقوق افراد جامعه تعبيه نموده است. دامنه گسترده اين مقوله در فقه، مرزهاي فقه سياسي را نيز در نورديده و عرصه انتخابات را هم شامل شده است. وارد نمودن مقوله حق الناس در امر انتخابات نمايان گر تحقق اجتهاد پويا در امر زمامداراي است. سؤال اصلي اين مقاله كه با شيوه تحليلي به آن نگريسته خواهد شد، نقش حق الناس در فرآيند حق رأي و حق نمايندگي است؛ چه آنكه مقوله حق الناس در فرآيند انتخابات موارد متعددي را در بر مي گيرد كه از مهم ترين اين موارد مي توان به حق رأي و حق نمايندگي اشاره داشت. آزادانه و همگاني بودن از مسائل مهم مربوط به رابطه حق الناسي و حق رأي ميباشد. آزادانه بودن نيز مراحل پيش از انتخابات، مرحله انتخاب و بعد از انتخابات را در بر ميگيرد. در رابطه حق الناس و حق نمايندگي نيز تأييد، رد يا عدم احراز صلاحيت داوطلبان مطرح مي شود. در اين خصوص دو رويكرد وجود دارد كه يكي به لزوم احراز صلاحيت و ديگري به لزوم احراز عدم صلاحيت در امسر داوطلبي تأكيد مي نمايد. اصل «عدم ولايت احد علي احد»، اصل «اشتغال و احتياط» از مباحث اصولي مورد استناد ديدگاه نخست و اصل «صلاحيت داوطلبي» مورد استناد ديدگاه دوم است. با توجسه به لزوم تعهد و تخصصي نماينده براي حسن انجام كار ويژه هاي محوله، ديدگاه نخست بر ديدگاه دوم ارجحيت دارد.