تحليل تجربه سالمندان ساكن در اجتماع از فعال‌بودن: مطالعه كيفي استراتژي‌هاي سالمندي فعال

Analysis of Being Active Based on Older Adults’ Experience: A Qualitative Study of Active Aging Strategies

اهداف در دهه‌های اخیر لزوم برخورد مناسب و جامع با مسئله سالمندی جمعیت كه تضمین‌كننده كیفیت زندگی آن‌ها باشد منجر به روی‌آوردن جوامع به دیدگاه مثبت به سالمندی و به‌ویژه سالمندی فعال شده است. درك بومی از سالمندی ضرورتی انكارناپذیر است. از این‌رو پژوهش حاضر با هدف تحلیل استراتژی‌های سالمندی فعال بر اساس تجربه سالمندان ساكن در اجتماع صورت گرفت. مواد و روش ها این مطالعه از نوع كیفی بود كه به روش نظریه مبنایی در سال 1393-1394 انجام شد. در این پژوهش از روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری استفاده شد. در این مطالعه با مراجعه به فرهنگسراها، كانون‌های فرهنگی و ادبی و پارك‌های شهر تهران با 35 سالمند در دامنه سنی 61 تا 85 سال مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته انجام شد تا داده‌ها به مرحله اشباع برسند. داده‌ها با روش استراوس و كوربین تجزیه‌وتحلیل شد. اعتبار داده‌ها بر اساس معیارهای پیشنهادی اسكواند و لینكن و گوبا تأیید شد. یافته ها بر اساس تجارب سالمندان استراتژی‌های فعال‌بودن شامل 41 مفهوم، 7 زیرمقوله و 5 مقوله عمده است. مقوله‌های عمده و زیرمقوله‌های آن‌ها عبارتند از: استراتژی‌های اولیه انزواگریزی (شامل عدم خانه‌نشینی و تعامل‌گرایی)، مشاركت اجتماعی (شامل تداوم نقش‌آفرینی حرفه‌ای، فعالیت‌های داوطلبانه و مشاركت اجتماعی و نهادی)، استراتژی‌های نگرشی و یادگیری (شامل بینش فعال و یادگیری)، پویایی جسمی و مدیریت امور و اوقات خانه‌نشینی. نتیجه گیری سالمندی فعال در گرو استراتژی‌هایی است كه در سه حوزه بینش سالمند و محدوده زندگی (خانه) و محیط اجتماع تحقق می‌یابد. بنابراین برای داشتن سالمندانی فعال، متخصصان و برنامه‌ریزان باید به این سه حوزه توجه كنند. 

Objectives In recent decades, it has become important to approach aging issues from the point of view that can ensure older adults’ Quality of Life (QoL). As a result, countries have adopted a positive perspective with regard to aging, including active aging. The fact is that indigenous understanding of active aging is an unavoidable necessity for every society. Thus, the current study’s aim was to understand active aging strategies based on older adults’ experience. Methods & Materials This qualitative study, conducted during 2014-2016, used the Grounded theory method. It was initiated with the help of purposeful sampling and continued by way of applying theoretical sampling. The study field was cultural centers, artistic-cultural associations, and parks of Tehran. Data saturation was achieved through semi-structured interviews carried out among 35 elders. Data were analyzed and coded through coding suggested by the Strauss and Corbin method. Reliability of data was fulfilled in accordance with the Schwandt, Lincoln and Guba criteria.  Results Based on the experience of elders, active aging strategies consisted of 41 concepts, 7 subcategories, and 5 main categories. The categories and subcategories included primary strategies of isolation avoidance (not staying at home and interactionism), social participation (including continuity of career roles, volunteerism and institutional participation), strategies of active attitude and learning, physical activity and management of home’s time and daily life  Conclusion Active aging requires applying strategies in 3 areas: elders’ attitude, home environment, and society. For active aging in the country, practitioners and social planners need to strictly consider these 3 areas.